Willenberg (Wilenberg) Samuel Ignacy Samek Igo

Udostępnij

Willenberg (Wilenberg) Samuel Ignacy Samek Igo (1923–2016), nazwisko przybrane: Ignacy Popow. Uczestnik wojny 1939, powstania w Treblince, powstania warszawskiego, artysta rzeźbiarz. Ur. 16 II 1923 w Częstochowie, był synem → Pereca Willenberga i Maniefy z Popowów, bratem Ity (Hali) i Tamary (Zosi), które zginęły w Treblince.

Mieszkał z rodzicami w Częstochowie, od 1936 w Opatowie, a przed 1939 wraz z matką i siostrami w Radości k. Warszawy. W czasie wojny 1939, jako ochotnik przyłączył się na wschodzie Polski do jednego z oddziałów Wojska Polskiego; w okolicach Chełma został ranny w potyczce z oddziałami sowieckimi. Powrócił do Częstochowy, później trafił do getta w Opatowie. Wywieziony do obozu zagłady w Treblince, uniknął śmierci i został skierowany do pracy w obozowym Sonderkommando. 2 VIII 1943 wziął udział w powstaniu w obozie i wraz z 200 więźniami zbiegł. Ukrywał się w Rembertowie k. Warszawy. Odnalazł ojca, który ukrywał się w Warszawie. W sierpniu 1944 po wybuchu powstania w Warszawie dołączył do batalionu „Ruczaj” Armii Krajowej; walczył w południowym Śródmieściu. We wrześniu przeszedł do oddziałów Polskiej Armii Ludowej. Po upadku powstania opuścił miasto wraz z ludnością cywilną. Znalazł się w Błoniach koło Warszawy, później należał do oddziału partyzanckiego w Puszczy Kampinoskiej. W 1945 prowadził kursy samoobrony dla młodzieży żydowskiej, poszukiwał dzieci żydowskich przechowywanych w czasie okupacji przez Polaków. Ukończył szkołę oficerską, był dowódcą lotniska w Tomaszowie pod Łodzią. W 1950 wraz z żoną wyjechał do Izraela. Mieszkał w Tel Awiwie. Pracował tam jako inżynier geodeta. Po przejściu na emeryturę (w 1993) ukończył studia z zakresu sztuk pięknych na Uniwersytecie Ludowym; tworzył głównie rzeźby w glinie i brązie, także rysował. Swoje prace przedstawiające sceny obozowe pokazywał na wystawach w różnych krajach, m.in. w Niemczech (w różnych miastach, w tym w Hamburgu i Berlinie) i w Polsce (w 2003 w Zachęcie w Warszawie, także w Częstochowie). W 2009 przy ul. Strażackiej w Częstochowie odsłonięto zaprojektowany przez niego (i Jerzego Kędziorę) pomnik ofiar getta częstochowskiego; stanął w miejscu, skąd w 1942 deportowano Żydów z częstochowskiego getta do niemieckiego obozu zagłady w Treblince. Od 1983 wraz z grupami młodzieży z Izraela ponad 30 razy przyjeżdżał do Polski. Zrealizowano osiem filmów dokumentalnych z jego udziałem (w tym dwa polskie), w 1987 powstał film dokumentalny Wspomnienie o Częstochowie, w którym Willenberg opowiada o zapamiętanych miejscach i ludziach. W 1994 ponownie przyjął obywatelstwo polskie. W Częstochowie kilkakrotnie uczestniczył w zjazdach Żydów częstochowian. Był autorem wspomnień Bunt w Treblince (w 1986 wydana po hebrajsku, w 1991 po polsku, później po angielsku, niemiecku, hiszpańsku, francusku, japońsku, czesku i holendersku). Zm. 19 II 2016 w Tel Awiwie. Odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), złotą odznaką bojową Polskiej Armii Ludowej, Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi.

W małżeństwie z Krystyną miał córkę Orit, architektkę (która projektowała m.in. budynek ambasady Izraela w Berlinie).

Materiały ze zbiorów Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Autor: → Juliusz Sętowski

Zobacz inne hasła z kategorii: → Osoby

Ostatni Grosz... czytaj

Hotel Polonia... czytaj

Jasnogórska 64... czytaj

Ostatnio dodane


Miejski Uniwersytet Powszechny

instytucja kulturalno-oświatowa utworzona w 1929 z inicjatywy częstochowskiego → Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Organizatorem był Wydział Oświaty i... więcej::

Zakład Freblowski Stanisławy Ligęzówny

w 1912 Stanisława Ligęzówna (Ligenzówna) podjęła starania o powołanie w Częstochowie kantoru pośrednictwa dla nauczycielek. Od tegoż roku pod nazwą... więcej::

Kościółek i szpital – przytułek św. Jakuba

wybudowane (kaplica była murowana, a przytułek drewniany) jako zespół szpitalny w 1586 z fundacji Jakuba Zalejskiego, pisarza celnego... więcej::

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka (ok. 1872–1929), działacz spółdzielczy i sportowy. Ur. w Moskwie, był synem Joela Wulfa i Dobry Elki z Wileńczyków. Chajutin do Częstochowy przybył... więcej::

Mamy
już:

800 haseł