Szpiro Feliks

Szpiro Feliks (1889–), kupiec, urzędnik, wiceprezes banku, radny i ławnik miejski, działacz syjonistyczny i społeczny. Ur. 28 VIII 1889 w Kielcach. Jego siostrą była Czesława, zamężna Orlińska (→ Czesława Orlińska).

Ukończył gimnazjum w Kielcach, studiował przez dwa lata na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Berneńskiego (Szwajcaria). Po powrocie do Częstochowy (ok. 1910) zajmował się handlem. W czasie I wojny światowej angażował się w działalność dobroczynną, m.in. w listopadzie 1914 brał udział w kweście na rzecz komitetu → Doraźnej Pomocy. W 1928 wymieniony jako kupiec, a w połowie lat 30. jako pracownik biurowy. Na początku lat 30. pełnił funkcję wiceprezesa Częstochowskiego Banku Spółdzielczego (z siedzibą przy I Alei 7). Zaproponowany przez członków koła żydowskiego w Radzie Miejskiej (RM), w 1927 został ławnikiem miejskim; funkcję tę pełnił w kadencjach 1927–30 i 1934–39, m.in. był odpowiedzialny za wydziały w Magistracie m. Częstochowy – statystyczny oraz przedsiębiorstw miejskich. W 1934 z ramienia Zjednoczonego Żydowskiego Bloku Gospodarczego wszedł do RM; był członkiem komisji ds. urzędniczych. W 1928 z ramienia kuratorium szkolnego w Częstochowie był członkiem Rady Szkolnej. Należał do aktywnych działaczy syjonistycznych, pełnił funkcję wiceprezesa oddziału częstochowskiego Organizacji Syjonistycznej. Był też działaczem spółdzielczym (w 1919 głównym założycielem Kooperatywy Pracowników Handlowych w Częstochowie) oraz kupieckim (członkiem zarządu, w 1937 wiceprezesem Stowarzyszenia Przemysłowców i Kupców). Angażował się w działania na rzecz społeczności żydowskiej. W 1928–1938 był prezesem Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich w Częstochowie. W II połowie lat 30. należał też do komisji budowlanej Komitetu Budowy Gmachu dla Społecznych Szkół Żydowskich w Częstochowie. Był działaczem → Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej (TOZ); m.in. w 1927 wygłosił odczyt „Zadania społeczne TOZ”. W 1929 należał do współzałożycieli Towarzystwa Przyjaciół Żydowskiej Sztuki Teatralnej. Szpirę surowo oceniał doktor → Stanisław Nowak, radny miasta Częstochowy: „Był to umysł mało lotny, człowiek bardzo ciężki i wygodny, który nie wykazał ani wielkiego sprytu kupieckiego, ani rzutkości i zdolności do kierowania przedsiębiorstwami miejskimi, którymi zarządzał [...], był jedynie ambasadorem spraw żydowskich w magistracie [...], był pozbawiony uczucia, które nazywa się patriotyzmem lokalnym”. Szpiro mieszkał w Częstochowie przy ul. Kościuszki 25, później przy al. Wolności 28.

Miał żonę i dwoje dzieci.

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020.