Kulesza Jan

Kulesza Jan (1893–1965), lekarz okulista, oficer Wojska Polskiego (WP), komendant szpitala wojskowego, działacz niepodległościowy. Ur. 9 IV 1893 w Jankowcach na Podolu, był synem Marcina i Konstancji ze Szczurkowskich.

Kulesza w 1917 ukończył studia lekarskie i otrzymał doktorat z medycyny na Uniwersytecie Kijowskim. Po powrocie do kraju wstąpił do WP. W stopniu porucznika jako naczelny lekarz kolumny sanitarnej III Brygady Jazdy brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–20. Awansowany w 1920 do stopnia kapitana był lekarzem wojskowym; służył w Kompanii Zapasowej Sanitarnej nr 3, a od 1922 kompanii nr 6. Od 1923 był starszym lekarzem 54 pułku piechoty. Awansowany w 1933 do stopnia majora był ordynatorem w II Szpitalu Okręgowym w Chełmie Lubelskim. W II połowie lat 30., w stopniu podpułkownika został komendantem tegoż szpitala. Brał udział w kampanii 1939, po jej zakończeniu uniknąwszy niewoli powrócił do Chełma. Przebywał tam do 1943; wraz z żoną prowadził mały szpital dla uchodźców z sowieckiej strefy okupacyjnej. Od 1941 należał do Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej (ZWZ-AK). W 1943 wraz z rodziną przeniósł się do Częstochowy, gdzie pracował jako lekarz; udzielał też pomocy lekarskiej żołnierzom ZWZ-AK. W jego mieszkaniu (przy ul. Katedralnej 7) składowano prasę konspiracyjną, przygotowywano opatrunki i lekarstwa. Gestapo kilkakrotnie przeprowadziło rewizję w mieszkaniu. Po upadku powstania warszawskiego 1944 dom Kuleszów stał się schroniskiem dla wielu uciekinierów; do maja 1945 przeszło czterdzieści osób korzystało z ich gościny. Po 1945 nadal prowadził prywatną praktykę jako okulista, był też lekarzem w Kolejowej Przychodni Zdrowia. Zm. 26 II 1965 w Częstochowie, pochowany został na cmentarzu Kule w kwaterze 27, rząd XII, grób nr 3 (przy alei Matki Boskiej Bolesnej). Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi.

W małżeństwie z Ireną Ewą z d. Stokalską, lekarką, miał dwie córki: Janinę (ur. 1940), absolwentkę Akademii Medycznej w Łodzi, która jako lekarz okulista pracowała w kolejowej służbie zdrowia w Łodzi; Jadwigę (ur. 1944), absolwentkę filologii polskiej i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Łódzkim, wykładowcę kulturoznawstwa na Akademii im. Jana Długosza (wcześniej w Wyższej Szkole Pedagogicznej) w Częstochowie.

Juliusz Sętowski, Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2005, s. 159–160; Towarzystwo Lekarskie Częstochowskie. Jubileusz 75-lecia Szpitala Chirurgicznego im. dr. Ludwika Rydygiera w Częstochowie (E. Polanowski), Częstochowa 1988, s. 117, 118; Mieczysław Wyględowski, Dorota Wyględowska-Promieńska, Okulistyka i okuliści w Częstochowie, Częstochowa 2004, s. 157–160 (tu fotografia); – „Życie Częstochowy” 1965, nr 51, s. 5, nr 58, s. 6; Lista starszeństwa oficerów zawodowych Wojska Polskiego z 3 V 1922, Warszawa 1922, s. 318; Rocznik oficerski 1923, s. 279, 1157, 1201; 1928, s. 713, 731; Rocznik lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1933/34 rok, oprac. S. Konopka, Warszawa 1933, kol. 76, 77; Urzędowy spis lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek, położnych uprawnionych i samodzielnych techników dentystycznych, Warszawa 1939, s. 120; – Urząd Stanu Cywilnego w Częstochowie, akt zgonu 229/1965.