Dom wodociągów

Dom wodociągów, trzypiętrowy budynek administracyjny i mieszkalny. Wzniesiony przez amerykańską firmę „Ulen and Company” w 1926–27 u zbiegu ulic Strażackiej (od 1931 ta część została przemianowana na Katedralną) i Ogrodowej; w różnych latach dom posiadał adresy: ul. Katedralna 2, później Ogrodowa 15, od 1936 Orlicz-Dreszera 15, później Armii Ludowej 15 i ponownie Ogrodowa 15. W latach 30. dom, obrośnięty dziką winoroślą, otoczony był ogródkami: mniejszym od ul. Ogrodowej – z fontanną w ozdobnym basenie, i większym od ul. Katedralnej, z altaną i żywopłotem. Na parterze znajdowały się pomieszczenia biurowe i gabinet dyrektora przedsiębiorstwa, na I, II i III piętrze mieszkania zajmowali głównie pracownicy wodociągów. Do 1939 mieszkały tu m.in. rodziny: → Kazimierza Knauera, dyrektora Wodociągów Częstochowskich, → Jana Szczodrowskiego, prezydenta Częstochowy, → Dominika Zbierskiego, dyrektora II Państwowego Gimnazjum i Liceum im. R. Traugutta, → Stefana Bankiewicza, urzędnika Zarządu Miasta, później Wodociągów. Podczas okupacji niemieckiej w kamienicy zlokalizowany był punkt kontaktowy konspiracji → Związku Walki Czynnej – Armii Krajowej. Od jesieni 1944 w mieszkaniu na III piętrze odbywały się zajęcia dla studentów wydziału prawa tajnych kursów akademickich. Po 1945 mieszkali tu nadal przedwojenni lokatorzy, znajdowały się biura Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. W latach 60. dyrekcję i biura Wodociągów przeniesiono na ul. Jaskrowską. W budynku przy ul. Katedralnej mieścił się Zarząd Dróg i Mostów. W maju 1985 gmach przekazano miastu. Obecnie znajdują się tu mieszkania lokatorskie.

Robert Bankiewicz, Od rondówki do laptopa, Częstochowa 2012, s. 17, 18, 19; Aleksander Wierny, Historia magicznego domu. Wśród fontann i winorośli, „Gazeta Wyborcza” (Magazyn Świąteczny) 1999 (23–26 XII), s. 15; Janina Zięba-Ciura, Nasz pierwszy biurowiec, „Źródełko”. Kwartalnik Wodociągów Częstochowskich SA 2004 (XI), nr 4, s. 5.