Dom Technika

Dom Technika, budynek przy ul. Kopernika 16/18 przeznaczony na siedzibę Oddziału Rejonowego Naczelnej Organizacji Technicznej (OR NOT), oddany do użytku 14 VI 1969. Autorem projektu był częstochowski artysta Henryk Kmieć. Prace budowlane rozpoczęto 1 X 1966. Ogromną rolę w budowie obiektu odegrał częstochowski oddział Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa; nadzorem inwestorskim kierował Zdzisław Klimek, prace realizowało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego, wykonawstwo robót koordynował Stanisław Fotek. Przewodniczącym Społecznego Komitetu Budowy Domu Technika był dyrektor naczelny Zjednoczenia Kopalnictwa Rud Żelaza w Częstochowie inż. → Ryszard Niewiarowski. W otwarciu uczestniczyli przedstawiciele władz wojewódzkich – Edward Gierek (I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Katowicach oraz Jerzy Ziętek (przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej), obecny był także prezes Zarządu Głównego NOT w Polsce Bolesław Rumiński. W piętrowym, modernistycznym budynku znalazły swe siedziby organizacje naukowo-techniczne, stowarzyszenia, Ośrodek Informacji Naukowo-Technicznej (wraz z biblioteką), Ośrodek Szkoleniowy NOT, komisje problemowe, kwalifikacyjne i egzaminacyjne, Międzystowarzyszeniowy Klub Seniora, a przede wszystkim Klub Technika. OR NOT koordynował działalność stowarzyszeń naukowo-technicznych działających we wszystkich większych zakładach produkcyjnych; był organizatorem Dni Techniki. W 1989 z okazji 40-lecia oddziału NOT w Częstochowie Dom Technika otrzymał imię prof. → Jerzego Kołakowskiego, w 1999 wraz ze zmianą układu administracyjnego kraju dotychczasowy Odział Wojewódzki NOT został przekształcony w Terenową Jednostkę Organizacyjną Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych. Budynek po modernizacjach i przebudowach zatracił modernistyczny charakter. W wyniku przekształceń własnościowych i prywatyzacji wielu zakładów przemysłowych radykalnie zmniejszyła się liczba kół zakładowych NOT, a tym samym członków (z prawie 9,5 tys. członków w 1989 do 4,4 tys. w 1992). Z powodu rosnących kosztów utrzymania kolejne lokale w Domu Technika były oddawane w dzierżawę, także legendarna restauracja. W 2019 odbyły się skromne uroczystości 70-lecia Domu Technika NOT.

Janusz Pawlikowski, Kalendarium częstochowskie czyli wybór dat z historii miasta i jego mieszkańców od roku 1220, Częstochowa 2001, s. 116; – Naczelna Organizacja Techniczna. Oddział Rejonowy Częstochowa 1949–1974, Częstochowa 1975, s. 53–68; 50 lat Naczelnej Organizacji Technicznej w Częstochowie 1949–1999, Częstochowa (b.r.w.), s. 11–23, 40–41; – „Życie Częstochowy” 1969, nr 124, s. 10, nr 143, s. 6.