Kościuszki 2/6

Kościuszki 2/6, wzniesiony w 1910–1912 (rzekomo wg projektu Romana J. Sigalina) przy ul. Teatralnej 11 (od 1917 Kościuszki 11, od 1935 Kościuszki 2/6) na placu należącym do → Częstochowskiego Towarzystwa Pożyczkowo-Oszczędnościowego (CzTPO). Dwupiętrowy, eklektyczny w formie, z 18 pomieszczeniami. Od lipca 1912 mieścił się tu zarząd i kasy (w znajdującej się na parterze sali operacyjnej) CzTPO, a także lombard. W 1913–14 w budynku prezentowana była, zorganizowana przez inżyniera → Kazimierza Reklewskiego, wystawa sztuki (→ wystawa sztuki polskiej 1913–14). Od 1921 w gmachu funkcjonował → Spółdzielczy Bank Ludowy (powstały z przekształcenia CzTPO). Od połowy lat 20. w Banku utworzono Kasę Przezorności i Pomocy Pracowników Spółdzielczego Banku Ludowego. W 1943 Niemcy zajęli część pomieszczeń Banku, przeznaczając parter budynku na biuro aprowizacyjne. Od połowy 1944 znajdowała się tu siedziba (przeniesionego z Radomia) Okręgowego Związku Rewizyjnego Spółdzielni. W kwietniu 1950 w wyniku dekretu o reformie bankowej zlikwidowano Spółdzielczy Bank Ludowy. Jego miejsce zajęła Pocztowa Kasa Oszczędności, a w 1952 Powszechna Kasa Oszczędności, która funkcjonowała w budynku do 2016. Gmach był kilkakrotnie restaurowany: w 1950–60, 1991–92 i ok. 2012.

Katalog zabytków sztuki, Miasto Częstochowa, pod red. Z. Rozanow i E. Smulikowskiej, Warszawa 1995: cz. 1, Stare i nowe miasto, Częstochówka i przedmieścia, opracowanie autorskie Z. Rozanow i E. Smulikowska, s. 66; Aleksander Gąsiorski, Bank Handlowy w Warszawie S. A. Oddział w Częstochowie 1897–1997. Historia oddziału banku na tle instytucji finansowych regionu, Częstochowa 1997, s. 77, 78, 184, 246, 279; – Stanisław Nowak, Z moich wspomnień, cz. II, Częstochowa 1902–1914, Częstochowa 1933, s. 198, 199, 200, 201; – „Goniec Częstochowski” 1910, nr 54, s. 2, 1915, nr 299, s. 3; – Mądrość życia. Jednodniówka na drugi w Polsce „Dzień Oszczędności”, Częstochowa 1927, s. 8 (tu fotografia), 9.