Towarzystwo Przyjaciół Francji

Towarzystwo Przyjaciół Francji w Częstochowie powstało w 1932; zebranie organizacyjne Towarzystwa, na którym uchwalono statut, odbyło się 7 I tr. w sali obrad Rady Miejskiej. Obejmowało ono swym zasięgiem Częstochowę i powiat częstochowski. Towarzystwo organizowało m.in. kursy języka francuskiego, odczyty, koncerty, wystawy, różnego rodzaju uroczystości i spotkania towarzyskie. Niejednokrotnie były to imprezy dochodowe, a wszelkie nadwyżki przekazywano z reguły na cele dobroczynne. Utworzono również bibliotekę. W 1932 dwukrotnie przyjmowano gości z Francji, ponadto w 1933 zdecydowano się zorganizować wakacyjną wymianę młodzieży z Polski i Francji. Towarzystwo w pierwszym roku istnienia liczyło 237 członków. Wśród nich obok Polaków byli Francuzi mieszkający w Częstochowie. Wielu członków rekrutowało się spośród pracowników fabryki → „Częstochowianka”. Początkowo Towarzystwo korzystało z lokalu Towarzystwa Śpiewaczego → „Lutnia”, a następnie wynajęto lokal po Oddziale Banku Śląskiego SA w II Alei 26 (róg al. Kościuszki); później przeniosło się w al. Kościuszki 7. Pierwszy zarząd Towarzystwa ukonstytuował się w składzie: starosta częstochowski inż. → Kazimierz Kühn – prezes, generał → Mieczysław Dąbkowski – wiceprezes, dyrektor Edmund Duhamel – wiceprezes, → Adrien Marchal – wiceprezes, Stefania Łazarska – generalny sekretarz, inż. J. Purzycki – sekretarz, de Fontaine – sekretarz, dyrektor Martial Certoux – skarbnik, rejent → Tadeusz Koss – zastępca skarbnika i prezes komisji gospodarczo-klubowej. Członkami bez stałego przydziału byli: → Leon de Hagen, Helena Strokołowska, dyrektorzy Władysław Matula i Tadeusz Łazarski. Towarzystwo Przyjaciół Francji w Częstochowie istniało do najazdu niemieckiego na Polskę we wrześniu 1939.

Zbigniew Grządzielski, Z działalności Towarzystwa Przyjaciół Francji w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie” 1998, nr 14 (5), s. 64, 65; – Franciszek Sobalski, Dawne Archiwum Miejskie Częstochowy, Częstochowa 2005, s. 79, 80, 81, 82, 85; – „Goniec Częstochowski” 1932, nr 248, s. 3.