Towarzystwo Opieki Szkolnej (TOS)

Udostępnij

Towarzystwo Opieki Szkolnej (TOS), utworzone w Częstochowie w 1909, w założeniu miało obejmować swoją działalnością gubernię piotrkowską (w 1909 funkcjonowały oddziały w Łodzi, Zgierzu i Częstochowie). Jego założycielami byli: → Władysław Małkowski, ks. → Marian Fulman, → Adam Świętochowski, Stanisław Szymański, → Leon Wasilewski. Oddział częstochowski TOS zakładał i prowadził ochronki (przedszkola), szkoły elementarne, → Gimnazjum Męskie TOS. W 1916 oddział częstochowski zarządzał 12 szkołami elementarnymi w Częstochowie i trzema w powiecie częstochowskim, uruchomił także 14 szkółek popołudniowych (do wszystkich szkół uczęszczało ok. 2 tys. dzieci), wspierał finansowo szkołę Kolei Herbsko-Kieleckiej. W 1914–17 TOS prowadziło szereg kursów dokształcających: m.in. kursy dla analfabetów (dorosłych) – w budynku → Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan przy ul. Staszica 3 (obecnie → Staszica 5), przy ul. Barbary i na → Ostatnim Groszu, → kursy samokształcenia, kursy pedagogiczne, kursy dla nauczycielek. TOS otrzymywało na swoją działalność dotacje z Magistratu miasta Częstochowy, dysponowało pieniędzmi ze składek członkowskich (w 1916 miało ok. 300 członków), darowizn i ofiar, wpływów z odczytów, koncertów, przedstawień teatralnych (w 1916 dysponowało budżetem w wysokości 60 tys. rubli). Prezesami oddziału częstochowskiego TOS byli: W. Małkowski, ks. → Józef Magott, → Konstanty Rejman, → Marian Jurakowski, czołowymi działaczami i działaczkami byli: → Wacław Płodowski, → Ludwik Mężnicki, → Mieczysława Biegańska, → Jan Prüffer, → Feliks Prüffer, → Jan Wróblewski, ks. → Stanisław Masłowski, Dominik Klepacki, → Józef Grygosiński, → Maksymilian Paciorkowski, Alfonsyna Kokowska, → Antoni Januszewski.

Jan Prüffer, Szkolnictwo w Częstochowie w okresie wojny (rok szkolny 1914/15–1915/16), Częstochowa 1916, s. 41, 42, 43; – „Gazeta Częstochowska” 1909, nr 98, s. 3; „Goniec Częstochowski” 1912, nr 328, s. 8, 1913, nr 342, s. 2, 3, 1914, nr 334, s. 1, 2, nr 357, s. 2, 1915, nr 15, s. 2, 1916, nr 9, s. 2, nr 200, s. 6, nr 210, s. 3, 1917, nr 283, s. 3; – Ustawa Towarzystwa Opieki Szkolnej guberni piotrkowskiej, Częstochowa 1909.

Autor: → Juliusz Sętowski

Ostatni Grosz... czytaj

Hotel Polonia... czytaj

Jasnogórska 64... czytaj

Ostatnio dodane


Miejski Uniwersytet Powszechny

instytucja kulturalno-oświatowa utworzona w 1929 z inicjatywy częstochowskiego → Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Organizatorem był Wydział Oświaty i... więcej::

Zakład Freblowski Stanisławy Ligęzówny

w 1912 Stanisława Ligęzówna (Ligenzówna) podjęła starania o powołanie w Częstochowie kantoru pośrednictwa dla nauczycielek. Od tegoż roku pod nazwą... więcej::

Kościółek i szpital – przytułek św. Jakuba

wybudowane (kaplica była murowana, a przytułek drewniany) jako zespół szpitalny w 1586 z fundacji Jakuba Zalejskiego, pisarza celnego... więcej::

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka (ok. 1872–1929), działacz spółdzielczy i sportowy. Ur. w Moskwie, był synem Joela Wulfa i Dobry Elki z Wileńczyków. Chajutin do Częstochowy przybył... więcej::

Mamy
już:

800 haseł