Szkoła Powiatowa Specjalna

Szkoła Powiatowa Specjalna, pięcioklasowa szkoła z językiem wykładowym polskim, utworzona w 1862, w wyniku reformy oświatowej A. Wielopolskiego. Po ukończeniu 4 klasy można było bez egzaminu wstępnego kontynuować naukę w gimnazjum. Świadectwo ukończenia szkoły dawało konkretne uprawnienia zawodowe, np. nauczyciela w szkole elementarnej lub pisarza magistrackiego. Szkoła liczyła początkowo około 200 uczniów, później spadła do 150. Siedziba szkoły znajdowała się początkowo w budynku poklasztornym ss. → mariawitek przy → kościele pw. św. Jakuba, a od 1865 w zachodnim skrzydle dawnych zabudowań klasztornych ss. mariawitek przy ul. Panny Maryi (al. NMP) → Aleja 56. Od 1866 prowadzono działania mające na celu przekształcenie Szkoły Powiatowej Specjalnej gimnazjum klasyczne, lecz nie przyniosły one efektu. Na czele szkoły stał inspektor podległy Łódzkiej Dyrekcji Szkolnej; funkcję tę sprawowali kolejno → Adam Bar, Karol Witte i Józef Kontkiewicz. W 1867 szkołę przekształcono w → Częstochowskie Męskie Progimnazjum Klasyczne; znalazła się w nim kadra nauczycielska szkoły specjalnej.

Franciszek Sobalski, Jak powstało pierwsze gimnazjum w Częstochowie, „Nad Wartą” 1961, nr 11, s. 7; IV Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie 1862–2007, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2007, s. 20, 21, 22.