Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich

Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich, robotnicza organizacja kulturalno-oświatowa, utworzona w 1905 w Warszawie przez ks. Marcelego Godlewskiego stawiająca za cel „podniesienie stanu robotniczego pod względem religijno-moralnym, materialnym i narodowym”. I Zjazd Delegatów SRCh odbył się 18–19 X 1906 w Częstochowie. W 1905 założycielem (z pomocą ks. Zygmunta Zawadzkiego) i kierownikiem (patronem) miejscowego stowarzyszenia robotniczego chrześcijańskiego był ks. Włodzimierz Jakowski; przyjęło ono nazwę Katolickie Stowarzyszenie Robotników Polskich (KSRP). Stowarzyszenie posiadało bibliotekę (liczącą 1500 książek), organizowało pogadanki i odczyty na tematy społeczne, historyczne, religijne, kursy dla analfabetów, prowadziło działalność wychowawczo-oświatową, samopomocową, wystawiano przedstawienia amatorskich zespołów robotniczych. KSRP wybudowało dom przy ul. Krakowskiej 13, któremu dano nazwę → Ogniska Robotniczego. W skład KSRP wchodziło Stowarzyszenie Arcybractwa Matek Katolickich. W lipcu 1908 KSRP w Częstochowie przyłączyło się do scentralizowanego SRCh. Od końca 1918 członkowie stowarzyszenia działali w Centralnym Narodowym Komitecie Wyborczym Robotniczo-Włościańskim grupującym siły prawicowo-centrowe do wyborów sejmowych w styczniu 1919. W 1920 został zatwierdzony nowy statut SRCh w Częstochowie. W 1927 decyzją biskupa → Teodora Kubiny utworzono SRCh diecezji częstochowskiej. Prowadzone były kursy instruktorskie dla działaczy i kapłanów – patronów Stowarzyszenia. Jednym z celów organizacji było niesienie pomocy materialnej jej członkom; służyć temu miały dochody z młyna nabytego w 1927 przez patrona oddziału częstochowskiego – ks. → Józefa Patrzyka. Prezesami częstochowskiego SRCh, którego aktywność skupiała się głównie w Ognisku Robotniczym byli: → Wiktor Stanios, Stanisław Gawroński, a od 1927 Mikołaj Jeger. Przed 1914 do najaktywniejszych działaczy należał członek zarządu Roch Bodurkiewicz. Stowarzyszenie funkcjonowało do wybuchu wojny w 1939. Po zakończeniu działań wojennych nie wznowiło działalności.

Materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.