Stowarzyszenie Nauczycielstwa Polskiego (SNP)

Stowarzyszenie Nauczycielstwa Polskiego (SNP), zawodowa organizacja nauczycielska założona w 1905 w Warszawie. Rozwinęła się z powstałej w 1902 w Warszawie zapomogowej kasy oszczędnościowej nauczycieli. W 1917 połączyła się z Polskim Związkiem Nauczycielstwa. Oddział częstochowski powstał w 1910, miał na celu udzielanie pomocy nauczycielom w doskonaleniu się (pod względem naukowym i pedagogicznym), wzajemną pomoc, troszczenie się o sprawy ekonomiczne i prawne członków. W 1913 oddział liczył 50 osób; członkowie spotykali się raz w tygodniu na pogadankach i odczytach (m.in. z metodyki nauczania, literatury i przyrody). W 1914–18 prowadzono akcję udzielania zapomóg niezamożnym nauczycielom i nauczycielkom szkół prywatnych; pieniądze na ten cel przeznaczono z odczytów (odbywały się co dwa tygodnie, wygłaszali je m.in. → Jan Prüffer, → Norbert Kon i → Mieczysława Biegańska), a także z funduszy przeznaczanych przez komitet → Doraźnej Pomocy oraz Radę Miejską. Od połowy 1916 przy Stowarzyszeniu działało Koło Przyjaciół Młodzieży (do zarządu Koła należeli m.in. → Jan Wróblewski, → Stanisław Kożan. W SNP funkcjonowało biuro pośrednictwa pracy (prowadził je S. Kożan). Członkowie Stowarzyszenia spotykali się (do 1914) w budynku → Gimnazjum Żeńskiego Wacławy Chrzanowskiej przy ul. Teatralnej 9 (al. Kościuszki 8), później w (1915–17) najczęściej w Gimnazjum Męskim → Towarzystwa Opieki Szkolnej przy ul. Teatralnej 19 a (al. Wolności 13). Prezesem SNP był (1910–1917) → Wacław Płodowski, a czołowymi działaczami: → Bolesław Kołakowski (skarbnik), J. Wróblewski, → Wacława Chrzanowska, S. Kożan, J. Prüffer, → Mieczysław Zarembski, Zygmunt Nowicki.

Michał Czajka, Marcin Kamler, Witold Sienkiewicz, Leksykon historii Polski, Warszawa 1995, s. 1159; – Jan Prüffer, Szkolnictwo w Częstochowie w okresie wojny (1914–1916), Częstochowa 1916, s. 42–43; – „Goniec Częstochowski” 1914, nr 316, s. 2, nr 340, s. 3, 1915, nr 172, s. 2, nr 177, s. 1–2, 1916, nr 182, s. 3, nr 215, s. 3, nr 217, s. 3, nr 261, s. 3, 1917, nr 14, s. 3, nr 15, s. 2, 1918, nr 206, s. 3; – Handlowiec. Kalendarz dla spraw handlu i przemysłu m. Częstochowy i okolic na 1914 r., [Częstochowa 1914?], s. 305.