Statek parowy „Częstochowa”

Statek parowy „Częstochowa” (do 1940 „Robur IV”), rudowęglowiec przedsiębiorstwa armatorskiego „Polskarob” – Polsko-Skandynawskiego Towarzystwa Transportowego S.A., firmy działającej na rzecz Związku Kopalń Górnośląskich Robur (zajmującego się hurtową sprzedażą węgla). Zwodowany został w lipcu 1930 w szwedzkiej stoczni Lindholmen Göteborg. Był jedną z ośmiu jednostek pływających spółki Robur. Początkowo pływał jako „Robur IV”, transportował węgiel do Skandynawii, a stamtąd zabierał rudę żelaza. W 1939 jednostką dowodził kapitan żeglugi wielkiej (ż.w.) → Edward Gubała. Po wybuchu II wojny światowej załoga statku, wykonując polecenie armatora, zawinęła do neutralnego portu – Göteborga. W 1940 staraniem faktycznego właściciela „Polskarobu” oraz koncernu Robur – Adama Faltera, statki, noszące nazwę „Robur” i kotwiczące w portach neutralnych, sprowadzono do Wielkiej Brytanii. W kwietniu tr. otrzymały nowe nazwy nawiązujące do Trylogii Henryka Sienkiewicza – „Robur IV” przemianowany został na „Częstochowę”. Jednostki te wyczarterowano władzom brytyjskim. „Częstochowa” pływała m.in. w konwojach między Wielką Brytanią a Francją. W lipcu 1940 kpt. Gubała przekazał dowodzenie jednostką kpt. ż.w. Zygmuntowi Kinastowi. W nocy z 19 na 20 VIII 1941 „Częstochowa”, udająca się w rejs do Reykjavíku, została (po opuszczeniu ujścia rzeki Tyne na wschodnim wybrzeżu Anglii) zaatakowana i zatopiona przez niemiecki kuter torpedowy S-48 (według innego źródła polska jednostka wpłynęła na minę magnetyczną). Zginął wówczas II oficer na „Częstochowie” – Bohdan Senycia. Wrak „Częstochowy” spoczywa na głębokości 16 m na wysokości estuarium The Wash.

Jerzy Pertek, Witold Supiński, Wojna morska 1939–1945, Poznań 1959, s. 374; – Piotr Fuglewicz, Willa na Powstańców, Maybach i złote sztućce. Alfred Falter, magnat przemysłowy z Katowic, „CzasyPismo” 2021, nr 1, s. 175, 177; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Paweł Michalski