Rodzina Wojskowa

Rodzina Wojskowa, ogólnopolskie stowarzyszenie kobiece utworzone przez żony wojskowych służby stałej i rezerwy. Powstało w 1925 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego. Rodzina Wojskowa (RW) prowadziła akcje uświadamiania obywatelskiego, pomocy ekonomicznej, opieki zdrowotnej dla rodzin wojskowych, miała też nieść wsparcie dla tych rodzin na wypadek wybuchu wojny. Kobiety zgromadzone w 160 kołach na terenie Polski prowadziły prace z zakresu przysposobienia do obrony kraju, akcje dożywiania dzieci, tworzyły świetlice dla dzieci osób bezrobotnych, przedszkola dla biednych dzieci, organizowały kolonie i półkolonie, ogródki jordanowskie, biblioteki. W Częstochowie koło RW utworzono w 1925, mieściło się ono w Pawilonie Wojskowym im. Marszałka J. Piłsudskiego (→ Dom Księcia) przy al. Wolności 44. Prowadziło przedszkole dla dzieci wojskowych i osób cywilnych. W kole częstochowskim funkcjonowały cztery sekcje: opieki nad dzieckiem, finansowa, pracy społecznej i kulturalno-oświatowa. Przy kole istniał klub sportowy pod przewodnictwem Lucyny Świder; klub posiadał do dyspozycji kort tenisowy, boisko i strzelnicę małokalibrową (RW organizowała tam zawody, także dla kobiet), obiekty te mieściły się w ogrodzie przy Pawilonie Oficerskim. W 1935 staraniem koła (z pomocą → Spółdzielni Wojskowej → 27 pułku piechoty) uruchomiono świetlicę przy 27 pp; były tam: czytelnia czasopism, gry sportowe (tenis stołowy, szachy i warcaby) oraz biblioteka licząca 4 tys. tomów (korzystały z niej członkinie RW). W II połowie lat 30. RW posiadała własną bibliotekę; od 1935 kierowała nią → Zofia Hajewska. W 1931 częstochowska RW liczyła 110 członkiń – żon oficerów i podoficerów → 7 Dywizji Piechoty (DP), do 1934 przewodniczącą koła była Zofia Dąbkowska, żona dowódcy 7 DP generała → Mieczysława Dąbkowskiego, w 1934–35 Wanda Stachiewicz, żona dowódcy 7 DP, generała → Wacława Stachiewicza. Od grudnia 1930 działała filia koła na Zaciszu, przy koszarach → 7 pułku artylerii lekkiej; kierowała nią Pelagia Kapciuk, żona podpułkownika → Józefa Kapciuka. Koło częstochowskie RW współpracowało m.in. ze → Związkiem Strzeleckim, → Ligą Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej oraz → Polskim Białym Krzyżem.

Cmentarz św. Rocha w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, pod red, J. Sętowskiego, Częstochowa 2012, s. 83; Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1999, s. 373; – „Goniec Częstochowski” 1931, nr 49 (jubileuszowy), s. 13; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.