Przeprośna Górka

Przeprośna Górka (Przeprośna Góra, Gąszczyk), wzgórze położone w Siedlcu w gminie Mstów, koło Warty, tuż przy administracyjnej granicy Częstochowy. Najwyższy punkt tego wzniesienia (296,3 m n.p.m.) znajduje się na południe od szosy łączącej Mirów z Siedlcem. Północny wierzchołek (296 m n.p.m.) na mapach bywa oznaczany jako Gąszczyk. Jest to jedno z miejsc przy szlakach pielgrzymkowych na Jasną Górę, z których pątnicy po raz pierwszy w czasie wędrówki dostrzegają Klasztor Jasnogórski. Zgodnie z tradycją w miejscach tych pielgrzymi pochylali chorągwie, klękali i modlili się. Widok celu pielgrzymki skłaniał pątników do duchowego pojednania z Bogiem i ludźmi. Stąd pochodzi nazwa punktu przy szlaku pątniczym z Warszawy i Łodzi (w kontekście miejsca związanego z pielgrzymowaniem taka sama nazwa funkcjonuje również w Inowłodzu) – Przeprośna Górka. Jest to także miejsce odpoczynku dla przybyszów tuż przed wejściem do Częstochowy. Na wzgórzu w 1994–2011 wybudowano Sanktuarium św. Ojca Pio, a w 2007–12 wzniesiono Dom Pielgrzyma. Obok świątyni znajduje się Droga Krzyżowa i Droga Różańcowa. Stacje Drogi Krzyżowej, wytyczanej od 1994, wykonał w 2004–08 → Szymon Wypych. Wcześniej głównym akcentem o charakterze religijnym w tej okolicy była kapliczka ufundowana w 1932 przez Wiktorię Brudnicką z Warszawy. Północna, spadzista strona Przeprośnej Górki jest porośnięta lasem grądowym o nazwie Gąszczyk. W pobliżu znajdują się pozostałości grodziska „Gąszczyk” (w czasie badań archeologicznych stwierdzono tam ślady kultury łużyckiej oraz osiedla z IX–XI w.). Przeprośna Górka i Gąszczyk to także miejsca rekreacyjnych wycieczek mieszkańców Częstochowy i okolic.

Sanktuarium świętego Ojca Pio oraz droga krzyżowa na świętej Górce Przeprośnej k. Częstochowy, gmina Mstów, Częstochowa 2022, [b.p.]; – Bogdan Snoch, Stanisław Podobiński, Encyklopedyczny słownik regionu częstochowskiego, Częstochowa 2000, s. 27; – Włodzimierz Trąmpczyński, Częstochowa, Warszawa 1909, s. 75; – Gerta Bielińska, Maciej Kosiński, Magdalena Wieczorek-Szmal, Sprawozdanie z ratowniczych badań wykopaliskowych na terenie grodziska „Gąszczyk” w Mstowie-Podlesiu w roku 2010, „Rocznik Muzeum Częstochowskiego” 2011, t. 11, s. 129–130, 136; Agnieszka Miry, Łukasz Pabich, Szymon Wypych jako medalier. Zbiór medali artysty w Muzeum Częstochowskim, „Rocznik Muzeum Częstochowskiego” 2017, t. 17, s. 240; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Paweł Michalski