Pomnik upamiętniający udział Częstochowian w powstaniach śląskich 1919–21

Pomnik upamiętniający udział Częstochowian w powstaniach śląskich 1919–21, odsłonięty 2 V 1971 (w 50. rocznicę wybuchu III powstania śląskiego) na skwerze (obecnie → skwer „Solidarności”) przy ulicach Z. Modzelewskiego (obecnie ul. → Śląska) i J. → Waszyngtona z inicjatywy oddziału powiatowego → Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) i Komisji Środowiskowej Weteranów Powstań Śląskich przy zarządzie powiatowym ZBoWiD. Na płycie głównej znajdowały się znicz (odlany z brązu) oraz tablica z brązu z napisem: Pamięci Częstochowian – żołnierzy Powstań Śląskich, poległych w walce o wyzwolenie i przyłączenie Śląska do Ojczyzny. Na trzech mniejszych płytach symbolizujących kolejne zrywy powstańcze umieszczono tabliczki z brązu z datami: 1919, 1920, 1921. W uroczystościach wzięli udział: poseł na Sejm Stanisław Jędras, członkowie Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, przedstawiciele: prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (WRN), Krajowej Komisji Weteranów Powstań Śląskich, zarządu okręgu ZBoWiD, a także uczestnicy powstań śląskich z Częstochowy. Odsłonięcia dokonali częstochowscy weterani III powstania śląskiego: Mieczysław Michniewski, Antoni Łukaszewski, Henryk Leszczyński oraz poseł na Sejm Paweł Dubiel. Zebranym odczytano pismo Jerzego Ziętka, członka Rady Państwa, przewodniczącego WRN w Katowicach.

Miejsca pamięci narodowej w województwie częstochowskim, Częstochowa 1982, s. 59, 61 (fot.); – Mariusz Rutkowski, „Pomniki i obeliski w Częstochowie”, Częstochowa 1998 (maszynopis w zbiorach Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie); – Odsłonięcie płyty ku czci powstańców śląskich w Częstochowie, „Życie Częstochowy” 1971 (4 V), nr 106, s. 1.

Juliusz Sętowski