Pohorille Szymon

Pohorille Szymon (1886–1943), adwokat, radny miasta Częstochowy, działacz społeczny. Ur. 25 IV 1886 w Brzeżanach, był synem Mojżesza i Szajndli z Farbów.

Pohorille był adwokatem, posiadał stopień dr. praw. Latem 1921 przeniósł swoją kancelarię adwokacką z Lwowa do Częstochowy (mieściła się przy ul. Kościuszki 3a, później pod nr. 22). Był też obrońcą wojskowym. W 1925 z ramienia Zjednoczonego Żydowskiego Komitetu Wyborczego wszedł do Rady Miejskiej (RM) w Częstochowie. Jako radny brał udział w licznych pracach Zarządu Miejskiego, m.in. w 1926 był przewodniczącym Obywatelskiego Komitetu Opiniodawczego do Walki z Drożyzną. W kwietniu tr. wyraził zgodę na tymczasowe podwyższenie cen chleba (wbrew głosom większości członków komitetu). Po tej decyzji zmuszony był do rezygnacji z funkcji przewodniczącego Komitetu. W 1927 podczas rozłamu w kole radnych żydowskich wystąpił z tegoż koła (wraz z → Arnoldem Bramem). Podczas wyborów do RM w 1927 sprawował funkcję przewodniczącego Obwodowej Komisji Wyborczej. Od 1926 był członkiem komisji rewizyjnej Częstochowskiego Towarzystwa Przeciwgruźliczego. Należał do oddziału częstochowskiego PCK. Pohorille cieszył się autorytetem nie tylko społeczności żydowskiej Częstochowy, m.in. (według → Stanisława Rybickiego) pozostawał w przyjacielskich stosunkach z wiceprezydentem miasta → Józefem Dziubą. Po zajęciu miasta przez Niemców, od października 1939 należał do → Rady Starszych (Judenratu); był członkiem prezydium, w 1940 kierownikiem Wydziału Ogólnego, później pełnił funkcję Szefa Organizacji, który czuwał nad pracą wszystkich urzędów Rady Starszych. Aresztowany przez Niemców 2 VIII 1940, przez kilka dni przetrzymywany był w więzieniu na Zawodziu w Częstochowie. Z ramienia Rady Starszych utrzymywał stałą łączność z burmistrzem miasta S. Rybickim, m.in. omawiał sprawę pomocy żywnościowej dla kuchni wydających posiłki ubogim Żydom. Angażował się również w inne działania na rzecz ludności żydowskiej. W końcu września 1942, podczas likwidacji getta przez Niemców, spotkał się w Magistracie m. Częstochowy z Rybickim, któremu opowiadał „o strasznych scenach, jakie działy się w ubiegłych dniach na terenie getta, tysiącach pomordowanych, o rozstrzeliwaniu na miejscu starców, chorych, dzieci, o rozdzielaniu rodzin i segregowaniu na zdolnych do pracy i zakwalifikowanych do wywiezienia”. Pohorille został zastrzelony przez Niemców 20 III 1943 na → cmentarzu żydowskim w Częstochowie podczas akcji likwidacji inteligencji żydowskiej. Spoczywa w zbiorowym grobie na tymże cmentarzu (grób 28–31 III); jego nazwisko znajduje się na pamiątkowej płycie ustawionej w 1946 na miejscu pochówku.

Jego żoną była Leonia z Wittlinów (1885–).

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020, s. 362–363.

Juliusz Sętowski