Paciorkowski Jan Maksymilian

Paciorkowski Jan Maksymilian (1893–1956), adwokat, działacz niepodległościowy, samorządowy i polityczny, społecznik. Ur. 23 XI 1893 w Mzurowie, powiat będziński (obecnie myszkowski), był synem Maksymiliana i Olimpii ze Świderskich (zm. 1893), córki pisarza Faustyna Świderskiego, bratankiem adwokata → Stanisława Paciorkowskiego, wnukiem Franciszka Paciorkowskiego, ziemianina prezesa Straży Ogniowej Ochotniczej w Częstochowie. Jego ojciec Maksymilian (1865–1937) był członkiem zarządu (skarbnikiem) → Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan w Częstochowie, ławnikiem Magistratu m. Częstochowy, członkiem kilku komisji powoływanych przez Radę Miejską. Jako najstarszy wiekiem ławnik zastępował prezydenta miasta → Józefa Marczewskiego, gdy ten opuszczał Częstochowę.

Uczył się w rosyjskim → Gimnazjum Męskim w Częstochowie. W 1905 podczas strajku szkolnego jako uczeń II klasy został usunięty ze szkoły. Od następnego roku kontynuował naukę w → I Polskim Gimnazjum w Częstochowie. Po uzyskaniu matury w 1911 studiował malarstwo w Paryżu. W 1915 w Częstochowie był słuchaczem kursów samokształcenia. W 1915–17 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a od 1917 na Uniwersytecie Warszawskim (UW). Angażował się w działalność niepodległościową: w 1916–18 był członkiem → Polskiej Organizacji Wojskowej. W czasie wojny z Rosją bolszewicką 1919–20 był oficerem intendentury. Ze względu na świetną znajomość języka francuskiego został odkomenderowany do obsługi francuskiej misji wojskowej; w stopniu podporucznika był adiutantem generała M. Weyganda. W 1920 przeszedł do rezerwy i kontynuował studia na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych UW. Podjął też studia w Centralnej Szkole Administracji w Warszawie. Po ukończeniu studiów prawniczych (dyplom 7 XI 1923) w 1924–27 odbywał praktykę w Sądzie Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim. W 1927 został kierownikiem urzędu podprokuratorskiego Sądu Okręgowego w Częstochowie. W 1928–29 był podprokuratorem w Sądzie Okręgowym w Piotrkowie. W 1929 przeszedł do adwokatury; przez pewien czas prowadził wspólną kancelarię adwokacką z → Aleksandrem Bogobowiczem. Był cenionym adwokatem, specjalistą w sprawach karnych. Angażował się w działalność polityczną i samorządową. W 1938 należał do zarządu → Obozu Zjednoczenia Narodowego w Częstochowie. Podczas wyborów do Rady Miejskiej w maju 1939 został radnym z ramienia Chrześcijańsko-Narodowego Zjednoczenia Gospodarczego. W 1936 należał do założycieli Towarzystwa Przyjaciół Miasta Częstochowy. W latach 30. był członkiem zarządu okręgowego Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej. 24 VIII 1939 w stopniu porucznika został zmobilizowany do Wojska Polskiego, walczył w czasie wojny z Niemcami, następnie przedostał się na Węgry. Tam został internowany w miejscowości Giöyr. Po zajęciu Węgier przez Niemców przewieziono go do obozu jenieckiego Kaisersteinbruch, później do Luckenwalde k. Berlina. W czerwcu 1945 powrócił do Polski, pracował w Częstochowie jako radca prawny w fabrykach włókienniczych „Warta” i „Stradom”, później jako adwokat (kancelaria przy ul. Dąbrowskiego 9), a od 1953 w Zespole Adwokackim nr 1. W 1946 został członkiem częstochowskiego oddziału Zrzeszenia Prawników Demokratów, był członkiem zarządu, a w 1947–48 prezesem oddziału. W 1947–50 był członkiem Miejskiej Rady Narodowej. Należał do Związku Adwokatów Polskich. Zm. 2 V 1956 w Częstochowie, pochowany na miejscowym cmentarzu ewangelicko-augsburskim (kwatera 13, rząd 1, grób nr 5). Odznaczony był m.in. Medalem Niepodległości (1938) oraz Medalem za Wojnę 1918–21.

Paciorkowski był dwukrotnie żonaty. W drugim małżeństwie, z Janiną z Bystrzyckich (1901–84) miał syna Jacka, absolwenta Politechniki Częstochowskiej, inżyniera, prezydenta miasta Częstochowy w latach 1980–87.

Juliusz Sętowski, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Częstochowie. Słownik biograficzny, Częstochowa 2006, s. 137 (tu fot.), 138 (tu na fot. Zbiorowej), 139.

Juliusz Sętowski