Ochotnicza Kolumna Sanitarna

Ochotnicza Kolumna Sanitarna, zorganizowana została na początku maja 1921 w Częstochowie w celu niesienia pomocy medycznej żołnierzom walczącym w III powstaniu śląskim; działała na terenach walk. Według polskiego planu obrony terenu plebiscytowego Górnego Śląska z 13 III 1921 rannych miało ewakuować pięć kolumn sanitarnych do szpitali wojskowych w Cieszynie, Dziedzicach, Bielsku, Zawierciu, Częstochowie (→ szpital garnizonowy) i Kępnie. Grupą sanitarną z Częstochowy kierował kapitan lekarz → Władysław Kahl „Rola”. Kolumna Sanitarna udała się z Częstochowy przez Herby Stare na teren powiatu lublinieckiego; stacjonowała w Kochanowicach, organizując stały punkt pomocy medycznej powstańcom. Operowała w rejonie Kochanowice – Lubliniec, ponadto wyposażyła w pościel i bieliznę (zebraną przez oddział częstochowski Polskiego Czerwonego Krzyża) szpital powstańczy w Lublińcu, a także powstańczy pociąg sanitarny. Pracowały w niej m.in. siostry → Polskiego Czerwonego Krzyża – Jadwiga Uznańska i Halina Mikulska. 23 V 1921 kolumna liczyła 43 osoby (w tym 2 oficerów, 7 podchorążych, 1 sierżant), wyposażona była w dwa samochody, 12 koni, 5 wozów.

Małgorzata Babińska, Częstochowianie w powstaniach śląskich, „Ziemia Częstochowska” 1996, t. XXIII, s. 115; Krzysztof Brożek, Polska służba medyczna w powstaniach śląskich i plebiscycie 1918–1922, Opole 1973, s. 105.