Niemirowski Samuel Szmul

Niemirowski Samuel Szmul (1889–1940?), przemysłowiec, działacz społeczny, polityczny i sportowy. Ur. 28 VIII 1889 w Kamionce, powiat czygryński (Rosja).

Niemirowski był rosyjskim Żydem, który przybył do Częstochowy jako przedstawiciel rosyjskiej firmy. Początkowo prowadził warsztat kapeluszniczy. W latach 30. był współwłaścicielem odlewni żelaza i sklepu żelaznego (Niemirowski, H. Wiener, A. Baum z siedzibą przy II Alei 22). Niemirowski był prezesem Związku Rzemieślników, przewodził też Związkowi Drobnych Kupców, zasiadał w zarządzie Związku Przemysłowców i Kupców. Jako prezes Związku Rzemieślników Żydów utworzył Rzemieślniczy Bank Spółdzielczy, w którym można było otrzymać pożyczki na niski procent lub całkiem nieoprocentowane; w 1929–30 był członkiem zarządu Banku. Z ramienia Związku Drobnych Kupców często interweniował w urzędzie podatkowym w sprawie obniżenia podatków lub rozłożenia ich na raty niezamożnym kupcom. Przewodził w Częstochowie Organizacji Syjonistów Rewizjonistów. Angażował się w działalność sportową i rekreacyjną; w 1930 był wiceprezesem Żydowskiego Towarzystwa Gimnastyczno-Sportowego, a w II połowie lat 30. (do 1939) prezesem Żydowskiego Stowarzyszenia Gimnastyczno-Sportowego → „Makkabi” oraz prezesem → Żydowskiego Towarzystwa Krajoznawczego. W 1922 utworzył towarzystwo filantropijne „Bejs Lechem”. W 1927 z jego inicjatywy powstała komisja Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich w Częstochowie, która miała za zadanie upowszechniać plan budowy nowego gmachu dla Gimnazjum Żydowskiego; Niemirowski też znalazł się w tej komisji. W 1925 wszedł w skład komitetu dla uczczenia otwarcia Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Mieszkał w Częstochowie przy II Alei 35. Po wkroczeniu Niemców do Częstochowy, 4 IX 1939 został zatrzymany i wraz z innymi zakładnikami do listopada tr. był przetrzymywany w koszarach Zawady. Ponownie aresztowany 12 VI 1940 i osadzony w Niemieckim Więzieniu Karnym na Zawodziu w Częstochowie. Wywieziony został 16 VII tr. do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, tam zginął.

Jego żoną była częstochowianka, Sara (Sura) z Willingerów (23 XI 1889 Częstochowa – 4 I 1943 Częstochowa), córka Lajzera, złotnika, i Brandli z Szeferów. Mieli troje dzieci (które uczyły się w Gimnazjum Axera, a później w Żydowskim Gimnazjum Społecznym): dwóch synów, z których jeden wyjechał na studia medyczne do Francji, a drugi, Izaak (20 II 1912–) w 1934 ukończył politechnikę w Liège, był inżynierem przemysłu chemicznego. Córka Bronisława (28 V 1918 – 4 I 1943), była zamężna z Bolesławem Markowiczem. Żona i córka Niemirowskiego zostały zamordowane na terenie tzw. małego getta. W 1945 zostały ekshumowane i pochowane na cmentarzu żydowskim w Częstochowie, grób 1159 II.

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020.