Miłaczewski Walenty

Miłaczewski Walenty (1882–po 1938), nauczyciel, instruktor gimnastyki, działacz niepodległościowy. Ur. w Częstochowie.

Od ok. 1913 pracował jako nauczyciel gimnastyki w → Gimnazjum Wincentego Szudejki w Częstochowie. W maju 1915 Magistrat miasta Częstochowy zatrudnił go również jako nauczyciela gimnastyki w miejskich szkołach elementarnych (początkowo na okres 1,5 miesiąca). Udzielał się społecznie: przed 1914 był jednym z czołowych działaczy Towarzystwa Gimnastycznego (TG) → „Sokół”, a od początku 1915 do kwietnia tr. (kiedy to Niemcy zakazali działalności TG „Sokół”) pełnił funkcję naczelnika gniazda częstochowskiego. Przynajmniej od 1913 do 1914 był gospodarzem Częstochowskiego Koła Gimnastycznego (z siedzibą przy ul. Szkolnej 12, obecnie → Dąbrowskiego 14). Angażował się w szereg przedsięwzięć o charakterze patriotycznym i dobroczynnym: w 1916 był członkiem komitetu wykonawczego uroczystości 125. rocznicy Konstytucji 3 Maja, 1 XI 1915 opiekunem (odpowiedzialnym za dzielnicę Częstochówka oraz ul. 7. Kamienic) podczas kwesty „Częstochowa dla biednej dziatwy szkolnej”, w 1916–18 był członkiem komisji gimnastyczno-sportowej Komitetu Wielkiej Kwesty „Ratujcie Dzieci”; wraz z → Leonem Jaroszem i → Julianem Lewandowskim przygotowywał dzieci i młodzież szkół częstochowskich do → pokazów gimnastycznych. We wrześniu 1916, gdy w Częstochowie powstała komenda → Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP), został zastępcą komendanta ZHP → Wincentego Szudejki. Od 8 X tr. do marca 1917 był drużynowym IV Drużyny Harcerskiej im. Stefana Czarnieckiego. W październiku 1918 wraz z grupą czołowych działaczy TG „Sokół” wszedł w skład sztabu organizacji → Obrona Narodowa. Członkowie tej organizacji brali udział w → rozbrajaniu Niemców w Częstochowie 10 i 11 XI 1918. Od 11 XI do 18 XII 1918 był zastępcą komendanta Obrony Narodowej. W 1938 mieszkał w Miasteczku Kraińskim (przy ul. Kościuszki), pracował tam jako urzędnik.

Lech Kalikst Krupski, Pod znakiem Orła Białego i harcerskiej lilijki. Rzecz o wydarzeniach Częstochowy, Kłobucka i okolic w latach 1914–1947 na tle walk wyzwoleńczych, Wrocław 2008, s. 39; Lech Mastalski, Wydarzenia 10 i 11 listopada 1918 roku w Częstochowie, Sowiniec 2008/32–33, s. 85; Jan Prüffer, Szkolnictwo w Częstochowie w okresie wojny (rok szkolny 1914/15–1915/16), Częstochowa 1916, s. 16; Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Częstochowie w latach 1906–2006, red. T. Drozdek-Małolepsza, Częstochowa 2009, 28, 29, 30; „Traugutt”. II Liceum Ogólnokształcące im. Romualda Traugutta w Częstochowie 1920–2010, red. J. Sętowski, Częstochowa 2010, s. 14, 15, 17; – Handlowiec. Kalendarz dla spraw handlu i przemysłu m. Częstochowy na 1914 r., [Częstochowa 1914?], s. 298; – „Goniec Częstochowski” 1915, nr 120, s. 2, nr 123, s. 2, nr 265, s. 3, 1916, nr 99, s. 1; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Juliusz Sętowski