Lewkowicz (Lewkowicz-Gniesław) Tadeusz Tanchum (Tanchan)

Lewkowicz (Lewkowicz-Gniesław) Tadeusz Tanchum (Tanchan) (1892–1943), lekarz, oficer Wojska Polskiego, społecznik. Ur. 2 III 1892 w Częstochowie, był synem Mordki (1859 Działoszyn– 1923 Częstochowa), kupca, właściciela domu, oraz Estery z Glaubertów (1867–), bratem Samuela. Ukończył rządowe → Gimnazjum Męskie w Częstochowie (matura 18 VI 1912). Studiował medycynę na uniwersytecie w Lipsku (cztery semestry), później w Uniwersytecie Jagiellońskim; dyplom lekarza otrzymał 14 V 1921. Od lipca 1920 do stycznia 1923 służył jako lekarz wojskowy w Wojsku Polskim, później zdemobilizowany (na wypadek wojny w stopniu porucznika rezerwy przydzielony był do kadry zapasowej IV szpitala okręgowego). Jako lekarz okulista prowadził prywatną praktykę w Częstochowie. Od II połowy 1924 był lekarzem → Szpitala Towarzystwa Dobroczynności dla Żydów na Zawodziu w Częstochowie. Pracował społecznie na rzecz PCK, wygłaszał odczyty i pogadanki dla rodziców i nauczycieli. W początkach lat 30. mieszkał przy ul. Strażackiej 9 (Katedralna), a w 1939 przy I Alei 6. Przypuszczalnie po wybuchu wojny z Niemcami we wrześniu 1939 znalazł się w Nowogródku. Po zajęciu miasta przez wojska sowieckie, a później niemieckie pracował do grudnia 1942 w Szpitalu Powiatowym. Aresztowany przez Niemców, został zamordowany w styczniu 1943. Wymieniony wraz z żoną na symbolicznej inskrypcji na grobowcu rodziny Szpigelmanów i Inwaldów (grób nr 454 i 455) na cmentarzu żydowskim w Częstochowie.

Jego żoną była Helena z Inwaldów (1906 Będzin–).

Corpus Studiosorum Universitatis Iagellonicae in saeculis XVIII–XX, seria C, tom III: 1850/51–1917/18; K–Ł, Kraków 2009, pod red. K. Stopki, s. 952; Bohdan Gliński, Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów ofiar drugiej wojny światowej, t. III, Wrocław 2003, s. 199; Wiesław Paszkowski, Cmentarz żydowski w Częstochowie. Przewodnik, t. I, Częstochowa 2012, s. 275; – Mieczysław Wyględowski, Chirurgia i chirurdzy Częstochowy, Wrocław 1997; s. 204; – „Express Częstochowski” 1930, nr 125, s. 3; „Goniec Częstochowski” 1924, nr 145, s. 3, 1930, nr 86, s. 4, 1932, nr 260, s. 3, 1935, nr 219, s. 5, 1937, nr 252, s. 7; – Rocznik oficerski rezerw 1934, s. 757; – Archiwum Państwowe w Częstochowie, Starostwo Powiatowe Częstochowskie IV/803, k. 33 (wykaz lekarzy powiatu częstochowskiego z 1932); – materiały (m.in. wypisy z ksiąg meldunkowych) w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Juliusz Sętowski