Leder Markus

Leder Markus (1864–1942), nauczyciel, kierownik szkół żydowskich, działacz społeczny. Ur. 12 VI 1864 w Sieradzu, był synem Arona i Emilii z Lederów.

Leder od ok. 1885 pracował jako nauczyciel: uczył religii mojżeszowej w szkole miejskiej, męskiej wyznania mojżeszowego przy ul. Mikołajewskiej 8 (Katedralnej 13), a także w 1914–27 i 1930–39 w → Gimnazjum Żeńskim Wacławy Chrzanowskiej (od 1920 Państwowe Gimnazjum Żeńskie im. J. Słowackiego). W 1914–18 pod jego ogólnym kierownictwem znajdowały się szkoły żydowskie w Częstochowie (Leder był starszym nauczycielem). Po 1918 zdał egzamin dla nauczycieli szkół powszechnych. Od początku lat 20. do 1926 był nauczycielem i kierownikiem Publicznej Szkoły Powszechnej nr 12. Leder działał na polu społecznym, był członkiem zarządu (skarbnikiem) → Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej TOZ; z ramienia TOZ był organizatorem różnych imprez dla najmłodszych, m.in. Święta „Dnia Dziecka”. Wywieziony przez Niemców podczas likwidacji getta w Częstochowie (wrzesień–październik 1942), zginął w obozie zagłady w Treblince.

W małżeństwie (od 1889, ślub w Kowalu) z Itą z Bodzanowskich (12 I 1864 Kowal–), córką Mordki i Chany z Halfronów, mieli dwie córki Adelę (15 V 1890 Częstochowa–) i Sarę (2 II 1897 Częstochowa–).

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020.