Leder Markus

Udostępnij

Leder Markus (1864–1942), nauczyciel, kierownik szkół żydowskich, działacz społeczny. Ur. 12 VI 1864 w Sieradzu, był synem Arona i Emilii z Lederów.

Leder od ok. 1885 pracował jako nauczyciel: uczył religii mojżeszowej w szkole miejskiej, męskiej wyznania mojżeszowego przy ul. Mikołajewskiej 8 (Katedralnej 13), a także w 1914–27 i 1930–39 w → Gimnazjum Żeńskim Wacławy Chrzanowskiej (od 1920 Państwowe Gimnazjum Żeńskie im. J. Słowackiego). W 1914–18 pod jego ogólnym kierownictwem znajdowały się szkoły żydowskie w Częstochowie (Leder był starszym nauczycielem). Po 1918 zdał egzamin dla nauczycieli szkół powszechnych. Od początku lat 20. do 1926 był nauczycielem i kierownikiem Publicznej Szkoły Powszechnej nr 12. Leder działał na polu społecznym, był członkiem zarządu (skarbnikiem) → Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej TOZ; z ramienia TOZ był organizatorem różnych imprez dla najmłodszych, m.in. Święta „Dnia Dziecka”. Wywieziony przez Niemców podczas likwidacji getta w Częstochowie (wrzesień–październik 1942), zginął w obozie zagłady w Treblince.

W małżeństwie (od 1889, ślub w Kowalu) z Itą z Bodzanowskich (12 I 1864 Kowal–), córką Mordki i Chany z Halfronów, mieli dwie córki Adelę (15 V 1890 Częstochowa–) i Sarę (2 II 1897 Częstochowa–).

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020.

Autor: → Juliusz Sętowski

Zobacz inne hasła z kategorii: → Osoby

Ostatni Grosz... czytaj

Hotel Polonia... czytaj

Jasnogórska 64... czytaj

Ostatnio dodane


Miejski Uniwersytet Powszechny

instytucja kulturalno-oświatowa utworzona w 1929 z inicjatywy częstochowskiego → Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Organizatorem był Wydział Oświaty i... więcej::

Zakład Freblowski Stanisławy Ligęzówny

w 1912 Stanisława Ligęzówna (Ligenzówna) podjęła starania o powołanie w Częstochowie kantoru pośrednictwa dla nauczycielek. Od tegoż roku pod nazwą... więcej::

Kościółek i szpital – przytułek św. Jakuba

wybudowane (kaplica była murowana, a przytułek drewniany) jako zespół szpitalny w 1586 z fundacji Jakuba Zalejskiego, pisarza celnego... więcej::

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka

Chajutin (Hajutin) Szymon Szmerka (ok. 1872–1929), działacz spółdzielczy i sportowy. Ur. w Moskwie, był synem Joela Wulfa i Dobry Elki z Wileńczyków. Chajutin do Częstochowy przybył... więcej::

Mamy
już:

800 haseł