Kronenberg Władysław Edward

Kronenberg Władysław Edward (1848–1892), pseudonim muzyczny Władysław Wieniec. Inżynier, przemysłowiec, kompozytor, ur. 27 VI 1848 w Warszawie, był synem Leopolda, finansisty, i Ernestyny Rozalii z domu Leo, bratem Leopolda Juliana (1849–1937), bankiera, prezesa Banku Handlowego w Warszawie, który w 1897 doprowadził do uruchomienia oddziału tegoż banku w Częstochowie. Żoną Leopolda Juliana była znana śpiewaczka operowa Józefina z Reszków.

Kronenberg ukończył gimnazjum w Warszawie, a później studia techniczne w École Centrale w Paryżu. Należał do zarządu Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Terespolskiej i Nadwiślańskiej. W Warszawie założył i wydawał „Przegląd Techniczny” w Warszawie, był członkiem Komitetu Muzeum Przemysłu. W Warszawie angażował się w opracowanie planów założenia bulwarów nad Wisłą. W 1883 rozpoczął według własnego projektu budowę włókienniczej → fabryki „Błeszno” nad Wartą, w należącym do niego folwarku Ostatni Grosz będącym częścią posiadłości ziemskiej Błeszno pod Częstochową. W ciągu dwóch lat powstała tkalnia z 250 krosnami mechanicznymi, w której zainstalowano maszynę parową o mocy 300 KM (docelowo planowano 750 krosien). Nowoczesną fabrykę, pomyślaną jako konkurencyjną dla zakładów żyrardowskich Hillego i Detricha, miało prowadzić towarzystwo akcyjne, do którego należeli: W. Kronenberg, W. Rau, H. Natanson i M. Jellinek. Przy zakładach włókienniczych wybudowano też osiedle fabryczne (→ osiedle fabryczne → „Częstochowianki”). Jednak ta inwestycja przemysłowa, w którą Kronenberg zainwestował znaczny kapitał, nie powiodła się. Wobec poniesionych strat finansowych fabrykę w 1885 odsprzedano Towarzystwu Akcyjnemu Hille i Dietrich z Żyrardowa (w 1900 fabrykę wraz z całą posesją obejmującą 50 ha zakupiło Towarzystwo Przędzalnicze „La Czenstochovienne”). Kronenberg zrezygnował później z działalności w dziedzinie przemysłu i osiadł w Paryżu. Spełniał się jako kompozytor nastrojowych, patriotycznych pieśni. Był współzałożycielem i prezesem (w latach 1881–85) Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Prowadził aktywne życie artystyczne, jego twórczość była przyjmowana życzliwie przez ówczesną krytykę. Zapisał 250 tysięcy rubli na fundusz sierot Warszawskiego Towarzystwu Dobroczynności. Zm. 16 IV 1892 w Cannes (Francja), pochowany został w rodzinnym grobowcu na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

Kronenberg od 1881 był żonaty z Franciszką Łucją Chevreau, miał córkę Marię Władysławę (1882–1904).

Juliusz Sętowski, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2006, s. 18–19; – Kronenbergowie. Pamiątki rodzinne, Warszawa 1998, s. 28, 29, 84 (na fot. zbiorowej), 85 (fot.), 86 (fot.).

Juliusz Sętowski