Kokular Władysław Jan

Kokular Władysław Jan (1902–1939), pseud. Jerlicz. Peowiak, powstaniec śląski, uczestnik wojny z Niemcami 1939. Ur. 27 VII 1902 w Częstochowie, był synem → Zygmunta Kokulara i Jadwigi Klary z Oleksińskich.

Uczęszczał do gimnazjum w Częstochowie (ukończył sześć klas). Od 1915 był członkiem drużyny skautowej. Od marca 1918 należał do → Polskiej Organizacji Wojskowej; rozbrajał żołnierzy niemieckich, później wstąpił do → lotnego oddziału kawalerii. Od listopada 1918 służył w Wojsku Polskim (WP). W szeregach batalionu szturmowego podpułkownika Leopolda Lisa-Kuli brał udział w walkach na froncie ukraińskim w Galicji Wschodniej; został ranny we wrześniu 1919 pod Torczynem na Wołyniu. Później został skierowany do Posterunku Wywiadowczego nr 3a w Gniazdowie k. Koziegłów. Tam ponownie raniono go 24 XII tr. podczas wykonywania zadania przy granicy z Niemcami. Wkrótce przeszedł do wywiadu w dowództwie 3 Armii, następnie służył w Oddziale II przy → 7 Dywizji Piechoty (DP). Udzielał się w → Komitecie Plebiscytowym Okręgu Częstochowskiego (przed plebiscytem w marcu 1921 na Górnym Śląsku). Po wybuchu III powstania śląskiego wraz z grupą 120 ochotników częstochowskich (→ ochotnicy częstochowscy w III powstaniu śląskim) przedostał się na Górny Śląsk; w stopniu sierżanta pełnił funkcję szefa 5 kompanii 2 batalionu 8 Tarnogórskiego Pułku Piechoty Grupy „Północ” (pułk ten operował w rejonie Herbów, Pludrów, Dobrodzienia, Olesna i Lublińca). Pracował później jako kierownik handlowy w Odlewni Metali i Brązów Fosforowych Zygmunta Kokulara. Kokular był w 1924 współzałożycielem oddziału częstochowskiego → Związku Powstańców Śląskich. W początkach 1928 współtworzył miejscowy oddział Związku Podoficerów Rezerwy (→ Ogólny Związek Podoficerów Rezerwy Rzeczypospolitej). Działał też w placówce nr 1 → Związku Peowiaków oraz w → Związku Strzeleckim (był zastępcą komendanta powiatowego). Należał do → Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Zmobilizowany w końcu sierpnia 1939 do WP, w stopniu sierżanta należał do oddziału rozpoznawczego 7 Dywizji Piechoty. Brał udział w walkach z Niemcami. Zginął 10 IX 1939 pod Iłżą, został pochowany w kwaterze wojennej (nr 34) na cmentarzu w Iłży. Odznaczony Medalem Niepodległości, Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości.

Juliusz Sętowski, Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2005, s. 140–141 (informacje w biogramie ojca); – Lech Mastalski, 7 Dywizja Piechoty w latach 1918–1939, Częstochowa 2012, s. 517; Lech Mastalski, Polska Organizacja Wojskowa, Okręg Częstochowsko-Wieluński Va/IX 1915–1918, Częstochowa 2020, s. 166–167 (tu fot.); – „Goniec Częstochowski” 1928, nr 10, s. 3; – Ludwik Sojka, „Wspomnienia – dokumenty” (maszynopis w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego); – materiały (biogram przygotowany przez Bogdana Snocha) w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Juliusz Sętowski