Kiedrzyńska ulica

Kiedrzyńska ulica, w Częstochowie, przebiega przez dzielnice → Stare Miasto i → Tysiąclecie. Biegnie linią starego traktu w kierunku Kiedrzyna (od 1975 w granicach miasta). W czasie I wojny światowej i po 1918 fragment trasy między skrzyżowaniem z ul. Warszawską a torami kolejowymi nosił nazwę ul. Stodolniana. Pozostałą część, biegnącą od torów w kierunku północno-wschodnim, określano jako drogę „do Kiedrzyna” bądź szosę kiedrzyńską. Do 1931 nazwę ul. Kiedrzyńska posiadała obecna ul. Łódzka. W tr. ul. Stodolniana i łączący się z nią odcinek północno-wschodni otrzymały wspólną nazwę: ul. Kiedrzyńska. Do lat 60. tereny w jej okolicy były rzadko zabudowane, zwłaszcza na odcinku od skrzyżowania z ul. Brzeźnicką do północnych granic miasta. Przy ulicy tej znajdowały się głównie pola i sady. Największe skupisko zabudowań – domów jednorodzinnych, znajdowało się przy dawnej ul. Stodolnianej. Planowa zabudowa wzdłuż ul. Kiedrzyńskiej zaczęła pojawiać się w latach 60. wraz z zapoczątkowaniem wznoszenia osiedla Tysiąclecia. Zakładano, że wraz z wybudowaniem osiedla bloków mieszkalnych prestiż ulicy wzrośnie, dlatego w 1960 zmieniono nazwę ul. Kiedrzyńskiej na ul. 16 Stycznia (nowa nazwa miała upamiętniać zajęcie miasta przez wojska radzieckie w 1945). W 1961 Sławomir Folfasiński w jednym z artykułów krytykował jednak tę decyzję; uważał, że ulica ta nie jest dość reprezentacyjna, by nosić taką nazwę, ponadto stwierdzał, że Częstochowianie używają nadal poprzedniego określenia. W 1975 na placu ukończonego już osiedla, obok ul. 16 Stycznia, ustawiono → pomnik – czołg, również upamiętniający zajęcie miasta w 1945 (monument usunięto w 1991). Jednopasmową ul. 16 Stycznia obsadzono szpalerami drzew. Niektóre bloki udekorowano abstrakcyjnymi muralami, ponadto blok w sąsiedztwie pomnika – czołgu ozdobiono wizerunkiem Orderu Odrodzenia Polski – Polonia Restituta (w 1979 Częstochowa otrzymała Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski II klasy). W 1992 ul. 16 Stycznia zaczęła ponownie nosić miano Kiedrzyńskiej, a następnie w tr. zmieniono nazwę niewielkiej uliczki w północnej części miasta, która od 1972 była oficjalnie czynna jako Kiedrzyńska (łączyła ul. 16 Stycznia z ul. Brzeźnicką); nadano jej patrona: Romana Dmowskiego. W 1995 do ul. Kiedrzyńskiej przyłączono część ul. Kisielewskiego, zaś krótko później w tr. odcinek drogi od skrzyżowania z Al. Wyzwolenia i Al. Armii Krajowej do ul. Ludowej oficjalnie uznano za ul. Kisielewskiego.

Katarzyna Budzowska, Zmiany nazw miejsc publicznych w Częstochowie w latach 1945–2011, „Rocznik Towarzystwa Genealogicznego Ziemi Częstochowskiej” 2012, t. IV, s. 375, 378, 398, 401; – Sławomir Folfasiński, Z badań nad nazwami własnymi ziemi częstochowskiej, „Ziemia Częstochowska” 1961, t. IV, s. 32; – Robert Kazimierski, „Ulice Częstochowy”, s. 2, 14, 28, 29, 39, (maszynopis w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego); materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Paweł Michalski