Karczma Ostatni Grosz

Karczma Ostatni Grosz, obiekt wzmiankowany w 1854. Był to długi, murowany, parterowy budynek z wysokim spadzistym dachem. Początkowo znajdował się w lesie sosnowym, który z czasem wycięto. W 1863 właścicielem karczmy był Izydor Poznański. Kolejnym właścicielem był Krawczyński, a po nim Eugeniusz Proszowski (współwłaściciel zakładu kamieniarskiego „Kruszyński i Proszowski”). Według podania w karczmie tej, po spieniężeniu swojego dobytku na częstochowskim targu kupcy mieli przepijać „ostatnie grosze”, stąd rzekomo powstała nazwa osady, a potem dzielnicy Częstochowy. 22 I 1863 zaopatrzyła się tam w prowiant grupa ochotników udająca się do oddziału powstańczego. W listopadzie 1919 ulokowano w tym obiekcie przy ul. Bór Szkołę Powszechną nr 9 (→ Szkoła Podstawowa nr 9). Budynek był wówczas z złym stanie technicznym, dlatego twórca szkoły Józef Ćwikła monitował władze miejskie o przeprowadzenie remontu dachu, sufitu, podłóg i zamków.19 XI 1921 zgodnie z orzeczeniem Komisji Sanitarno-Technicznej szkołę zamknięto. W 1923 z inicjatywy kierownika szkoły na Ostatnim Groszu → Jana Wróblewskiego powzięto decyzję o odrestaurowaniu tzw. Starej Karczmy ze składek dzieci szkolnych.

Helena Kaczmarek, Aleksandra Oleś, „Przeszłość to dziś tylko cokolwiek dalej” czyli o przeszłości i teraźniejszości Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 9 im. A. Mickiewicza w Częstochowie, Częstochowa 1994, s. 3–4; – Jan Szubert, Pamiętnik częstochowianina – powstańca styczniowego, Częstochowa 2012, s. 17; – Mirosław Zwoliński, Przewodnik po Częstochowie, Częstochowa 1997, s. 83; – „Goniec Częstochowski” 1915, nr 176, s. 2, 1923, nr 173, s. 3.