Jasnogórska ulica

Jasnogórska ulica, obecnie biegnie od → Wałów Dwernickiego do ul. → Popiełuszki, w dzielnicy → Śródmieście. Dawniej był to tzw. trakt wieluński, istniejąca już w średniowieczu droga łącząca Starą Częstochowę z → Częstochówką i klasztorem paulinów na Jasnej Górze. Po wybudowaniu Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, tory tejże kolei podzieliły w 1846 dawny trakt na dwa odcinki – obecnie to ul. → Krótka (od ul. → Warszawskiej do ul. → Wilsona) i Jasnogórska (od Wałów Dwernickiego do ul. Popiełuszki). W 1915 ulica była uregulowana i wybrukowana na odcinku – od linii kolejowej do ul. Szkolnej (obecnie ul. → Dąbrowskiego). W tr. Rada Miejska uchwaliła uregulowanie odcinka od ul. Szkolnej do ul. Celnej (obecnie ul. Popiełuszki). Plan opracowany przez inż. → Leona Mońkowskiego zakładał poszerzenie tego odcinka ulicy (wraz z chodnikami) do 7 sążni (ok. 13 m). Przy tymże odcinku ulicy znajdowały się tereny zakładów ogrodniczych Malinowskich, Szczecińskich i Zawadów. W 1926 Magistrat wnioskował o zmianę nazwy ulicy i nadanie jej patrona – Kazimierza Pułaskiego; wniosek odrzucono. Do lat 50. XX w. Jasnogórska stanowiła północną granicę zabudowy miasta. Działało i nadal działa szereg szkół: (nr 8) – gimnazjum żydowskie, później → Liceum Pedagogiczne, Zespół Szkół im. P. Findera, → Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida, (nr 17) – → Zespół Szkół Muzycznych im. M.J. Żebrowskiego, (nr 30) – → Gimnazjum Męskie Wincentego Szudejki, Gimnazjum, Liceum, Szkoła Powszechna Stowarzyszenia „Nauka i Praca”, (nr 64) – → Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie, Państwowe Seminarium Ochroniarskie, → Wyższa Szkoła Pedagogiczna, (nr 84/96) – → Techniczne Zakłady Naukowe im. W. Sikorskiego. Przy Jasnogórskiej znajdują się też: (pod nr 6) – kościół polskokatolicki, (pod nr. 24) – Przytułek Położniczy, (pod nr 15A) – Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, dawne wille (Markowiczów, Młodkowskich i Szymkowiaka). W latach 50. pod nr. 36 działało → Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów, zaś pod nr. 75 Państwowe Przedsiębiorstwo Fotogrametrii.

Juliusz Braun, Częstochowa, Rozwój urbanistyczny i architektoniczny, Warszawa 1959, s. 16, 28; – Witold Zembrzuski, Przewodnik informator po Częstochowie i okolicy z planem miasta, [b.m.w.] 1958, s. 151, 157, 167; Maria Stępień, „Nazwy dzielnic, placów i ulic miasta Częstochowy w rozwoju historycznym”, s. 93–94 (praca magisterska – maszynopis w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego); – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Paweł Michalski