Jarzębiński Stefan

Jarzębiński Stefan (1877–1937), rzemieślnik, działacz rzemieślniczy, polityczny, pedagog, członek Rady Miejskiej w Częstochowie. Ur. 12 XII 1877 w Tomaszowie (Tomaszów Mazowiecki), był synem Karola i Zenobii z Bednarskich.

W 1893 ukończył progimnazjum rosyjskie w Tomaszowie, później odbywał praktykę czeladniczą w zakładzie stolarskim. Od 1898 pracował jako instruktor stolarski w → Szkole Rzemiosł dla Żydów przy „Talmud Torze”. W 1906–1907 nauczał także robót ręcznych w → I Polskim Gimnazjum W. Kuropatwińskiego. W 1907–1908 ukończył kursy rysunków technicznych i inkrustologii w Tischlerschule w Berlinie, uzyskując dyplom mistrza stolarskiego. Od 1919 po uzyskaniu dyplomu nauczyciela szkół średnich pracował w I Państwowym Gimnazjum im. H. Sienkiewicza w Częstochowie. Poza pracą w szkole w latach 20. wraz z T. Hadlerem prowadził pracownię mebli. Od 1915 był członkiem zarządu Stowarzyszenia Rzemieślniczo-Przemysłowego (od 1926 → Okręgowe Towarzystwo Rzemieślnicze /OTR/); do 1931 pełnił w nim funkcję wiceprezesa, a w 1932–36 prezesa. Z jego inicjatywy i przy jego udziale w 1917 uruchomiona została szkoła dokształcająca rzemieślnicza (w 1933 przekształcona w szkołę dzienną). Miał też swój udział (jako członek zarządu OTR) w utworzeniu w 1926 Szkoły Rzemieślniczo-Przemysłowej; w okresie późniejszym był członkiem Rady Nadzorczej tejże szkoły. W 1928 zorganizował bursę dla uczniów szkół rzemieślniczych. W 1933–35 był prezesem Spółdzielni Kredytowej dla Rzemieślników. W 1934 został mianowany członkiem zarządu (radcą) Izby Rzemieślniczej w Kielcach. Poza tym pełnił funkcję członka zarządu → Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Częstochowskiego. Był także działaczem samorządowym i politycznym. W 1916–17 zasiadał w Radzie Miejskiej (RM) w Częstochowie. W 1930–34 należał do Rady Przybocznej Tymczasowego Zarządu Miasta Częstochowy; uczestniczył w posiedzeniach dotyczących spraw gospodarczych i szkolnych. W 1934 z ramienia Polskiego Bloku Gospodarczego wszedł do RM. Od grudnia 1934 był członkiem Rady Przybocznej przy Tymczasowym Prezydencie Miasta Częstochowy. W kwietniu 1935 został ławnikiem Magistratu. Jarzębiński wcześniej był członkiem Chrześcijańskiej Demokracji, następnie od 1931 należał do → Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem; w 1934–35 był wiceprezesem Koła Grodzkiego tegoż ugrupowania. W 1935 kandydował do Sejmu, lecz bez powodzenia. Zm. 5 VII 1937 w Częstochowie, pochowany został na cmentarzu Kule (w sektorze 22, rząd Z, grób 3).

W małżeństwie z Emilią z Köpplów (ok. 1877–1951) miał syna Karola (ok. 1906–1969), który od grudnia 1942 był w Częstochowie członkiem zarządu → Polskiego Komitetu Opiekuńczego; sprawował m.in. nadzór nad działalnością Referatu Wysiedlonych i Działu Pracy. W czasie okupacji organizował tajne kursy gimnazjalne i licealne. W 1950 pracował jako prokurator w Chorzowie.

Szwed Ryszard, Samorządowe kampanie wyborcze w Częstochowie w latach 1919–1939, [w:] Życie codzienne w Częstochowie w XIX i XX wieku, pod red. R. Szweda i W. Palusa, Częstochowa 1999, s. 30 ; Ludomir Kucharski, Franciszek Patrzyk, Franciszek Sobalski, Z dziejów rzemiosła Częstochowy, Częstochowa 1966, s. 42; – Stanisław Rybicki, Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji (dot. syna, Karola), Warszawa 1990; – „Goniec Częstochowski” 1909, nr 181, s. 2, 1924, nr 281, s. 9, 1930, nr 299, s. 3, 1931, nr 49, s. 19 (na fot. zbiorowej), s. 22, 1935, nr 209, s. 2, 1937, nr 151, s. 4; „Nasz Świat” 1958, nr 1, s. 27; „Ziemia Częstochowska”, t. VI/VII, 1967 (F. Sobalski), s. 74; „Życie Częstochowy” 1947, nr 114, s. 3; – Archiwum Państwowe w Częstochowie, Magistrat Częstochowy 5305, 5573; Archiwum Państwowe w Kielcach, Starostwo Powiatowe Kieleckie 252, s. 118; Urząd Stanu Cywilnego w Częstochowie, Parafia św. Rodziny 1937, akt zgonu nr 253, k. 32; – odpis z inskrypcji nagrobnej (tu błąd w zapisie wieku Jarzębińskiego); – kserokopia życiorysu Jarzębińskiego (przez niego napisanego) w posiadaniu autora.

Juliusz Sętowski