Januszajtis Konstanty

Januszajtis Konstanty (1862–1936), nauczyciel, kierownik szkoły, działacz patriotyczny. Ur. 6 I 1862 we wsi Baltrusie w guberni suwalskiej, w rodzinie litewskiej, był synem Antoniego i Wiktorii z Auszurów.

W 1882 ukończył seminarium nauczycielskie w Wejwerach i od 1884 pracował jako nauczyciel ludowy w Restarzewie koło Sieradza. Ok. 1888 przeniósł się do Mirowa k. Częstochowy, a w 1892 do Złochowic k. Opatowa. Po zamknięciu szkoły przeprowadził się do miejscowości Bór pod Częstochowę, gdzie jego teść Tomasz Staszewski prowadził browar. Przez krótki czas prowadził sklep w Częstochowie, później zajmował stanowisko sekretarza gminnego w Opatowie koło Krzepic. W 1898 ponownie zamieszkał w Częstochowie. Powrócił do zawodu nauczycielskiego: prowadził szkołę prywatną dwuklasową, wykładał też przedmioty ogólne na kursach rzemieślniczych → Stowarzyszenia Rzemieślniczo-Przemysłowego, a w 1915–16 kursy dla analfabetów. W 1907 był nauczycielem szkół początkowych → Polskiej Macierzy Szkolnej (zasiadał w zarządzie koła Polskiej Macierzy Szkolnej). Od 1909 prowadził dwuklasową szkołę przy ul. Teatralnej 21 (Kościuszki). Za działalność patriotyczną dwukrotnie zatrzymany przez władze rosyjskie; w 1906 przez kilka miesięcy przetrzymywany był w więzieniu gubernialnym w Piotrkowie. W 1912 był członkiem rady → Towarzystwa Pożyczkowo-Oszczędnościowego. W początkach 1914 był współzałożycielem, później członkiem Towarzystwa Rozwoju Przemysłu, Rzemiosł i Handlu. Zm. w 1936 w Dubnie i tam został pochowany.

Jego żoną (od 1885) była Maria Helena (1867–1934) ze Staszewskich, mieli sześcioro dzieci, wśród nich → Mariana Żegotę-Januszajtisa, generała Wojska Polskiego.

Jan Prüffer, Szkolnictwo w Częstochowie w okresie wojny (rok szkolny 1914/15–1915/16), Częstochowa 1916, s. 25; – Marian Żegota-Januszajtis, Życie moje tak burzliwe… Wspomnienia i dokumenty, Warszawa 1993, s. 41, 42, 44, 45, 46, 47; – „Dziennik Częstochowski” 1907, nr 61, s. 3; „Goniec Częstochowski” 1909, nr 110, s. 3, 1910, nr 80, s. 3, 1912, nr 110, s. 2, 1914, nr 19, s. 2, nr 20, s. 2, 1934, nr 17, s. 3 (dotyczy żony); – materiały (wypisy z ksiąg meldunkowych) w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.