Gilge Józef

Gilge Józef (1801–1845), kupiec, właściciel zakładu litograficznego, obywatel Częstochowy. Ur. w 1801 w Trąbczynie powiat słupecki (w Wielkopolsce), był synem Wawrzyńca, ekonoma i nauczyciela szkoły elementarnej, oraz Józefy z Tyców.

Osiedlił się w → Nowej Częstochowie w domu 66 przy Rynku Jasnogórskim. W 1826 złożył podpis na protokole → połączenia Starej i Nowej Częstochowy, w 1828 zaciągnął pożyczkę w wysokości 8 tys. złotych polskich (złp) na budowę domu. W 1831 brał udział w wyborach do Rady Municypalnej Częstochowy, uzyskał 90 głosów (zajął 21 miejsce na liście 32 ubiegających się o mandat – mandaty radnych uzyskały osoby z miejsc 1 – 12). W 1837 Gilge wymieniony został na liście obywateli wybierających pełnomocnika ds. propinacji. Prowadził zakład litograficzny (wraz z F. Zielińskim), zatrudniał litografa N. Jastrzębskiego. Litografia Gilgego specjalizowała się w produkcji obrazków świętych, m.in. św. Floriana i św. Jana Nepomucena. Zm. 22 IX 1845. Rada Familijna ustaliła opiekę nad nieletnimi dziećmi po zmarłym Józefie Gilgem. W 1849 jego nazwisko nadal znajdowało się na liście dłużników pożyczki budowlanej, dom nr 64 (dawny 463) kupił (prawdopodobnie z pracownią litograficzną) → Maciej Trojanowski.

Żoną Gilgego była Anna z Muszyńskich (1807–1852), córka → Jana Muszyńskiego (ślub odbył się w 1824, świadkami były osoby należące do ówczesnych elit miasta: → Paweł Szyszkowski, → Łukasz Łabowski, → Józef Zawodziński i Piotr Majcherski, ławnik honorowy); mieli cztery córki: Salomeę, Mariannę, Agnieszkę, Urszulę oraz dwóch synów: Walentego (malarza cechowego) i Jana.

Częstochowa. Dzieje miasta i klasztoru jasnogórskiego. W okresie niewoli 1793–1918, t. II, Częstochowa 2005, s. 254, 255; Sztuka dewocyjna Częstochowy, Katalog wystawy, Częstochowa 1991, s.12; Anna Kunczyńska-Iracka, Malarstwo ludowe kręgu częstochowskiego, Wrocław 1978, s. 192; Andrzej Kuśnierczyk, Ciągłość i zmiana. Mieszkańcy Nowej Częstochowy w świetle dokumentów z lat 1824–1864, „Rocznik Muzeum Częstochowskiego”, 2011/2012, s. 104, 112, 119; Maciej Trąbski, Wybory do Rady Municypalnej Miasta Częstochowy w 1831 r., s. 5 (wersja elektroniczna) http://pth.czest.pl/wp-content/uploads/2019/05/Wybory-do-Rady-Municypalnej.pdf (data dostępu 16.08.2018); – „Powszechny Dziennik Krajowy 1829”, nr 95, s. 2; Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej, akt małżeństwa 1824 nr 37 (kopia w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego).