Częstochowskie Stowarzyszenie Właścicieli Nieruchomości

Częstochowskie Stowarzyszenie Właścicieli Nieruchomości, organizacja zrzeszająca właścicieli nieruchomości w Częstochowie, utworzona w 1917 przez tymczasową komisję składającą się z: Jana Olewińskiego, → Wawrzyńca Kolwasa, → Ignacego Tomczyka, → Antoniego Januszewskiego, → Teodora Dużyńskiego, → Adama Kanczewskiego, → Stefana Szczecińskiego, → Bronisława Waręskiego i → Mieczysława B. Hoffmana. Siedziba Stowarzyszenia znajdowała się od 1917 przy ul. Teatralnej 31 (później ul. Kościuszki 31, obecnie al. Wolności 29), a od końca 1918 przy III Alei 49. Biuro Stowarzyszenia, które prowadził Stefan Kędzierski, zajmowało się: pośrednictwem wynajmu lokali, sprzedażą nieruchomości, lokatami kapitałów, udzielaniem porad, pisaniem podań. Przy Stowarzyszeniu funkcjonowała od 1917 czytelnia czasopism, a od końca 1918 gospoda dla ochotników zgłaszających się do Wojska Polskiego. Utworzono też spółkę handlową oraz filię Polskiego Klubu Mieszczańskiego. W 1917 skupiało 144 członków, w 1920 – 212, w 1925 – 322, w 1931 – 320. Od 1929 posiadało swój sztandar. Stowarzyszenie było aktywne politycznie: inicjowało tworzenie osobnej listy mieszczańskiej w wyborach do Rady Miejskiej, a w 1922 także w wyborach parlamentarnych. Wieloletnim prezesem był Teodor Dużyński, później Zygmunt Bogusławski, Józef Zieliński, czołowymi przedstawicielami: → Franciszek D. Wilkoszewski, S. Kędzierski, → Julian Pleskaczyński, S. Szczeciński, B. Waręski, → Stanisław Kieszczyński, → Jan Pawłowski, Edward Dzierzbicki, Józef Chmurski.

Franciszek Sobalski, Związki zawodowe, stowarzyszenia i organizacje społeczne w Częstochowie i dawnym powiecie częstochowskim w 1921 roku (materiały źródłowe), „Rocznik Muzeum Okręgowego w Częstochowie”. Historia, 1989, z. 22, s. 134; – „Gazeta Narodowa” 1932, nr 10, s. 4; „Goniec Częstochowski” 1917, nr 138, s. 8, nr 226, s. 3, 1918, nr 215, s. 3, 1931, nr 49 (jubileuszowy), s. 22.