Częstochowa II

Częstochowa II, przystanek pasażerski na nieistniejącym obecnie fragmencie linii kolejowej Herby – Częstochowa (później Herby – Kielce), w obrębie obecnej częstochowskiej dzielnicy Ostatni Grosz (przy ul. Bór 55a). Powstał po uruchomieniu 11 XI 1903 odgałęzienia kolejowej linii herbsko-częstochowskiej do przystanku Hantke (Zakłady Mechaniczne Hantke). Budynek dworca Częstochowa II był parterowy, wykonano go z cegły. Przystanek ulokowany był z dala od siedzib ludzkich, w pobliżu rzeźni, nie był zbyt popularny. Wyszczególniony w rozkładzie jazdy w 1909, stracił na znaczeniu po ukończeniu budowy przedłużenia herbsko-częstochowskiej linii kolejowej z Częstochowy do Kielc (1911). Jego zadania (oraz przystanku Hantke, który przeniesiony został z ul. Dębowej na ul. Gilową) przejęła nowa osobowo-towarowa stacja Stradom. W kolejnych latach na miejscu byłego przystanku pasażerskiego Częstochowa II działał obiekt towarowy, obok dawnego dworca zbudowano rampę kolejową na potrzeby rzeźni (w 1957–75 Zakłady Mięsne). Pracowała tam również nastawnia kolejowa – w piętrowym budynku przy ul. Bór 66a (został zburzony między 2022 a 2023). W 1973 tory funkcjonujące na dawnym szlaku w kierunku Kielc kończyły się za ul. Równoległą i pełniły rolę jednej z bocznic. W latach 80. stare zabudowania dworcowe były już odseparowane od bocznic kolejowych betonowym ogrodzeniem, torów zaś w większości nie używano – były zaniedbane i porośnięte drzewami. Dawny budynek dworca istnieje do dziś, znajduje się w rękach prywatnych. Został częściowo obudowany nowymi obiektami, tory bocznic zaś rozebrano w latach 90. i na początku XXI w.

Józef Andrzej Bossowski, 100 lat kolei Herby – Częstochowa, „Koleje Małe i Duże” 2004, nr 1, s. 40–55; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Paweł Michalski