Czarnecki Franciszek

Czarnecki Franciszek (1895–1942), żołnierz Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej, oficer Wojska Polskiego, powstaniec śląski, policjant. Ur. 4 III 1895 w Częstochowie, był synem Ludwika i Julianny z Nowaków.

Pracował w Częstochowie jako stolarz. Od 1911 należał do Polskiej Partii Socjalistycznej. We wrześniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich; służył w 1 baterii 1 pułku artylerii, odbył kampanię karpacką i wołyńską. W lipcu 1917 internowany w wyniku tzw. kryzysu przysięgowego. W 1918 powrócił do Częstochowy, działał w → Polskiej Organizacji Wojskowej; 11 XI tegoż roku brał udział w rozbrajaniu Niemców. W marcu 1919 wstąpił w Częstochowie do 7 batalionu strzelców, później pełnił służbę na Posterunku Wywiadowczym nr 3 (Praszka) Biura Wywiadowczego Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich. Od 1 II do 25 XI 1920 służył w 1 pułku artylerii polowej Legionów. Brał udział w → akcji plebiscytowej. Wystąpił z wojska, by wziąć udział w III powstaniu śląskim; od 2 V do 19 VI 1921 był dowódcą 5 kompanii 1 batalionu Podgrupy „Butrym” Grupy „Północ”. Od 19 VI do 22 VII 1921 był dowódcą 1 batalionu 8 Tarnogórskiego Pułku Piechoty, pełnił też funkcję oficera inspekcyjnego. Od 1923 służył w policji państwowej w Częstochowie (w służbie śledczej). Od 1924 należał do częstochowskiego koła → Związku Powstańców Śląskich. W czasie okupacji niemieckiej został aresztowany i wywieziony do miejscowego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Tam zginął 18 III 1942. Odznaczony m.in. Śląską Wstęgą Waleczności i Zasługi (1924, w Częstochowie) oraz Gwiazdą Górnośląską (1927).

Księgi zgonów z Auschwitz. Fragmenty, t. II, Monachium, New Providence, Londyn, Paryż 1995, s. 195 (tu data ur. 4 III 1889); – „Goniec Częstochowski” 1924 (1 VIII), nr 174, s. 3; − biogram F. Czarneckiego (autorstwa Bogdana Snocha) w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego (maszynopis); dokumenty F. Czarneckiego w zbiorach Działu Historii Muzeum Częstochowskiego; informacje Lecha Mastalskiego z Częstochowy.

Juliusz Sętowski