Cmentarz ewangelicko-augsburski

Cmentarz ewangelicko-augsburski, założony w 1858 dzięki staraniom ks. Ludwika Müllera z Piotrkowa, który administrował filiałem ewangelickim w Częstochowie. Władze miasta wydzieliły teren pod Cmentarz – znajdował się on przy granicy dóbr prywatnych Stradom i wsi rządowej Grabówka, przylegał do cmentarza św. Rocha. Przekazany do użytkowania 8 VII 1860. W 1898 część cmentarza została przyłączona do tworzonej nekropolii prawosławnej. W 1914–15 pochowano tam 107 poległych żołnierzy niemieckich i austro-węgierskich. W 1919–21 władze parafii ewangelicko-augsburskiej starały się o odzyskanie utraconej części cmentarza. Gdy do tego doszło, ogrodzono cmentarz od strony katolickiej, podzielono na kwatery, wyznaczono ścieżki. W 1936–37 wybudowano domek dla grabarza, a w 1937–39 → kaplicę Steinhagenów, która służyła jako dom przedpogrzebowy. W II połowie lat 30. pod kierunkiem inż. → Artura Frankego wykonano szereg prac porządkowych na cmentarzu, m.in. usunięto stare drzewa, postawiono ogrodzenie z siatki drucianej (od strony → cmentarza św. Rocha), posadzono 135 krzewów i drzewek ozdobnych, wybudowano też od strony ul. św. Rocha bramy. Na terenie cmentarza znajduje się szereg obiektów z XIX i XX w. o wartości historycznej i artystycznej; np. grobowce: → Karola Lessiga, → Gottfrieda Strauba, nagrobki rodziny Jaekelów, Konrada Bauma. W 1987 cmentarz został wpisany do rejestru zabytków.

Juliusz Sętowski, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2006, s. 65, 66, 67, 68, 71, 72, 73, 74, 75.