Cielonek Roman

Cielonek Roman (1900–1990), żołnierz wojny z Rosją bolszewicką, powstaniec śląski, członek konspiracji niepodległościowej w czasie okupacji niemieckiej. Ur. 30 VII 1900 w Częstochowie, był synem Wincentego i Wiktorii.

Cielonek podczas I wojny światowej należał do Polskiej Organizacji Wojskowej w Częstochowie. W listopadzie 1918 brał udział w rozbrajaniu Niemców, m.in. na placu przed Magistratem miasta Częstochowy. Następnie wstąpił do Wojska Polskiego. Służył w 5 kompanii szturmowej 27 pułku piechoty. W 1919 uczestniczył w walkach na froncie ukraińskim, m.in. pod Stanisławowem i Lwowem, później w stopniu plutonowego w wojnie z Rosją bolszewicką 1919–20. Ranny nad rzeką Stochód, został przewieziony do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie. Podczas III powstania śląskiego. 2 V 1921 „zdezerterował” z koszar Zawady w Częstochowie (zabierając ze sobą dwa karabiny maszynowe z amunicją) i zgłosił się do oddziału powstańczego w Herbach. Przydzielony został do kompanii porucznika Lubosza. Z plutonem, którym dowodził, brał udział w walkach o Dobrodzień. Po zdobyciu miasta przez kilka dni był komendantem wojskowym Dobrodzienia. Później walczył pod Starym i Nowym Olesnem. Ujęty przez Niemców, został pobity do nieprzytomności. Po uwolnieniu go przez polski oddział został przewieziony do szpitala w Lublińcu, następnie do szpitala wojskowego w Warszawie. Od połowy lat 20. utrzymywał się z pracy dorywczej. Zmobilizowany walczył w wojnie 1939; po rozwiązaniu jednostki pod Kowlem wrócił do Częstochowy. Zaangażował się w działalność niepodległościową; jego mieszkanie było lokalem konspiracyjnym. W wyniku denuncjacji był poszukiwany przez Niemców. Przez dwa lata ukrywał się w Kieleckiem. Po wojnie pracował jako rzemieślnik. Był członkiem → Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Zm. 15 XII 1990 w Częstochowie, został pochowany na cmentarzu Kule (w kwaterze 129, rząd 3, grób 3). Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Śląskim Krzyżem Powstańczym.

Juliusz Sętowski, Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2005, s. 51; – Roman Sowiński, Ucieczka z piekła, Częstochowa 2003, s. 33 (tu błędna data zgonu), 35, 37–40; – „24 Godziny” 1990, nr 101, s. 4 (tu fot.); „Nad Wartą” 1984, nr 6, s. 6 (tu fot.); – Urząd Stanu Cywilnego w Częstochowie, akt zgonu 3158/1990.

Juliusz Sętowski