Chorzelska Matylda

Chorzelska Matylda (1892–1943) działaczka niepodległościowa, farmaceutka, zastępca senatora. Ur. 23 III 1892 w Częstochowie, była córką Ludwika i Teodozji z Borzęckich.

Po otrzymaniu matury rozpoczęła pracę jako uczennica w częstochowskiej aptece prowadzonej przez → Franciszka Nowaka. Prawdopodobnie jeszcze przed wybuchem wojny w 1914 przebywała w Kijowie, gdzie zaangażowała się w działalność polskich organizacji niepodległościowych. W Częstochowie działała w organizacjach kobiecych (m.in. w → Lidze Kobiet Pogotowia Wojennego), które niosły pomoc żołnierzom Legionów Polskich. W 1917 uczestniczyła w kweście → „Ratujcie Dzieci”. Należała do → Polskiej Organizacji Wojskowej, a w czasie wojny z Rosją bolszewicką jako plutonowa służyła w Ochotniczej Legii Kobiet. Służbę wojskową zakończyła 17 X 1921 w Obozie Wyszkolenia Oficerów Wojsk Łączności w Zegrzu. Od 1 VI 1922 do 15 IX 1923 pracowała jako laborantka farmaceutyczna w II Klinice Chorób Wewnętrznych w Szpitalu Garnizonowym na wileńskim Antokolu, a od 15 IX 1923 do 31 VIII 1937 jako starszy asystent w Zakładzie Chemii Farmakologicznej na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Stefana Batorego (USB). W listopadzie 1923 uzyskała na USB w Wilnie dyplom magistra farmacji. Następnie przez pół roku pracowała pod kierunkiem prof. M. Favrela na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu w Nancy; 30 VII 1924 uzyskała tam stopień naukowy doktora farmacji. Po powrocie do Polski nadal związana była z USB. W roku akademickim 1934/35 została uhonorowana nagrodą rektora USB za pracę naukową. Z uwagi na problemy zdrowotne Chorzelska z początkiem września 1935 przeszła na emeryturę, nadal jednak była związana z Wydziałem Lekarskim USB; przyjęła posadę starszego asystenta kontraktowego w Zakładzie Chemii Farmaceutycznej. Była członkinią Związku Legionistek Polskich. W czasie zjazdu organizacji w Warszawie 6–7 IV 1929 została wybrana do Zarządu Głównego; sprawowała funkcję przewodniczącej sekcji obrony przeciwgazowej tej organizacji. 10 X 1936 weszła do zarządu (była wiceprezeską) Związku Legionistek. Od 8 X 1933 sprawowała funkcję wiceprezesa Zarządu Wojewódzkiego Związku Legionistek Polskich oddział w Wilnie. W 1934 była delegatką tej organizacji do zarządu wojewódzkiego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny. W listopadzie 1938 została wybrana zastępcą senatora Rzeczypospolitej Polskiej. Latem 1939 Chorzelska zgłosiła się do oddziałów „żywych torped”. W 1936 została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi, zaś 3 lata później Złotym Krzyżem Zasługi. Chorzelska zmarła w Wilnie w 1943, prawdopodobnie w październiku.

Elżbieta Szumiec-Zielińska, Żywe torpedy 1939, Warszawa 2017, s. 140–141; – Karol Siemaszko, Matylda Chorzelska (1892–1943). Farmaceutka, żołnierka, zastępca senatora, „Przegląd Sejmowy” 2019, nr 4, s. 187–193; – „Goniec Częstochowski” 1916, nr 260, s. 2–3, 1917, nr 63, s. 5–6, nr 147, s. 5;– materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.