Benduski Kacper

Benduski Kacper (1783–1843), majster rymarski, przedsiębiorca, budowniczy miasta. Był synem Jacka i Marianny ze Smerów.

Należał do najzamożniejszych mieszkańców → Starej Częstochowy; był właścicielem olejarni, tartaku, magla, młyna (deptaka), dzierżawił cegielnię, uczestniczył w przetargach na naprawę mostów i rynsztoków. W 1823 otrzymał koncesję na budowę fabryki świec i mydła. W 1834 planował założenie blichu i folusza na placu po starym młynie na Zawodziu nad Wartą. Wykonywał remonty, był pionierem zabudowy ul. Panny Maryi (aleja NMP): wybudował m.in. gmach Szpitala św. Benedykta (od 1854 → Szpital Najświętszej Maryi Panny) przy I Alei 17 oraz własny dom, w którym powstała pierwsza sala teatralna Częstochowy (późniejszy Teatr Zapałkiewicza) → Aleja 19; po śmierci właściciela budynek został zajęty przez Magistrat m. Częstochowy na rzecz zaległości skarbowych. Mieszkał przy ul. Targowej 92, później przy ul. Panny Maryi, gdzie (w 1830) posiadał place nr 127, 128, 129 (obecnie 19, 21, 23). Zm. 7 VI 1843 w Częstochowie, pochowany został zapewne na miejscowym cmentarzu przy ul. Ogrodowej.

Był czterokrotnie żonaty: (od 1805) z Marianną Klawiter (–1809), z Heleną Kołodziejską (–1823), z Emilią Bukalską (–1832) i (od 1832) z Anną Litwińską. Posiadał liczne potomstwo, w tym synów: Adama Jana (1806–1850), Eliasza (1811–) który używał imienia Roman, Gabriela Józefa (1821–1855) oraz Stanisława Jana Nepomucena (1832–).

Dariusz Złotkowski, „Wiedząc dobrze to z wyroków Boga Najwyższego, iż kto się rodzi, umierać musi...”. Testamenty z połowy XIX wieku w świetle akt notariuszy częstochowskich, cz. 1–3, Częstochowa 2005, 2006, 2011, cz. I, s. 97, 103, 114; – Częstochowa. Dzieje miasta i klasztoru jasnogórskiego. W czasach Polski odrodzonej i drugiej wojny światowej, t. III, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 268–269; Franciszek Sobalski, Przemysł częstochowski (1882–1914), Częstochowa 2009, s. 39; Zbigniew Jędrzejewski, O teatrze w domu Kacpra Benduskiego i o pierwszych częstochowskich przedstawieniach zawodowych towarzystw aktorskich, [w:] Literatura i kultura w Częstochowie. Częstochowa w literaturze u kulturze, red. E. Hurnikowa, E. Wróbel, A. Wypych-Gawrońska, Częstochowa 2009, s. 184–192; – „Powszechny Dziennik Krajowy” 1830, nr 67, s. 2; Archiwum Państwowe w Częstochowie, Zespół nr 1, sygn. 65, nr 1048; sygn. 284 (Akta kasy ekonomicznej); – lista potomków Kacpra Benduskiego (oprac. Piotr Gerasch) w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.