Asz Leon Lejb

Asz Leon Lejb (1899–1942), adwokat, działacz sportowy i rzemieślniczy, radny miejski. Ur. 2 VI 1899 w Częstochowie, był synem rabina Nachuma i Sury z Arensteinów (1861–1928).

Asz w 1918 ukończył Gimnazjum im. H. Sienkiewicza w Częstochowie i rozpoczął studia na Wydziale Prawnym Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ), a w roku 1923 na Wydziale Filozoficznym UJ. Uzyskał stopień doktora praw. W 1928 ukończył aplikację sądową i został przyjęty w poczet aplikantów adwokackich z siedzibą w Częstochowie. Po zdaniu egzaminu złożył 8 VII 1931 przysięgę adwokacką przed warszawską Radą Adwokacką. Prowadził w Częstochowie kancelarię (przy ul. Piłsudskiego 9, później pod nr. 11, a od 1938 przy ul. Katedralnej 9). W 1934 był członkiem zarządu Rzemieślniczego Banku Spółdzielczego. W 1940 rada nadzorcza Banku zaproponowała go na likwidatora tejże instytucji. Asz był aktywnym działaczem sportowym: w 1929–33 pełnił funkcję prezesa → Żydowskiego Towarzystwa Gimnastyczno-Sportowego. Od grudnia 1933 był wiceprezesem → Żydowskiego Stowarzyszenia Gimnastyczno-Sportowego „Makkabi”. Udzielał się też w środowisku rzemieślniczym: był honorowym sekretarzem Związku Rzemieślników Żydów w Polsce, a w 1928 z okazji 15-lecia częstochowskiego oddziału Związku opracował (z bratem Mieczysławem) wydawnictwo Rzemieślnik Żydowski. Pełnił funkcję sekretarza w komitecie częstochowskim Funduszu Odbudowy Palestyny (Keren Hajesod), był też członkiem miejscowego oddziału → Polskiego Czerwonego Krzyża. W maju 1939 został wybrany do Rady Miejskiej w Częstochowie z ramienia Zjednoczonego Żydowskiego Bloku Wyborczego. Podczas okupacji był kierownikiem Głównego Sekretariatu → Rady Starszych (Judenratu). Deportowany na początku października 1942 do obozu zagłady w Treblince i tam zamordowany.

Żydzi częstochowscy. Słownik biograficzny, pod red. J. Sętowskiego, Częstochowa 2020.

Juliusz Sętowski, Wiesław Paszkowski