Aleja 13

Aleja 13, piętrowy budynek narożny (ul. Piłsudskiego) z ok. 1878. W 1904–06 piętro kamienicy zajmowało Towarzystwo Śpiewacze „Lutnia”; oprócz koncertów odbywały się tu spektakle teatrów amatorskich i zabawy taneczne. W 1905 miały miejsce zebrania i wiece polityczne; m.in. odczyt wygłosił Wacław Sieroszewski (jako emisariusz PPS). Na parterze w 1902–20 działały cukiernia: Rudzkiego, później → cukiernia Błaszczyńskiego, a następnie Szulca. W okresie międzywojennym na piętrze budynku funkcjonował lokal rozrywkowy „Grand Cafe”, należący do Szulca. Ponadto sklep z cukrami i owocami prowadził w tej kamienicy Feldman, w osobnym lokalu materiały piśmienne sprzedawała Maria Lipska, a sklep rzeźniczy prowadził → Bolesław Rajszys. W podwórku znajdowała się wytwórnia lakierów „Clairmont”. Ponadto w dwudziestoleciu międzywojennym działał w kamienicy jubiler H. Hipszer. W czasie okupacji niemieckiej w budynku znajdowała się apteka, a następnie stołówka dla niemieckiej administracji okupacyjnej. Po wojnie na parterze znów ulokowano aptekę, a później kolejne lokale gastronomiczne. Parter zajmował sklep z butami, a w latach 90. artykułami elektronicznymi (obecnie znajduje się tam instytucja bankowa). Na piętrze znajdowały się redakcje lokalnych pism, od 1996 do ok. 2008 redakcja częstochowska „Gazety Wyborczej”.

Katalog zabytków sztuki, Miasto Częstochowa, pod red. Z. Rozanow i E. Smulikowskiej, Warszawa 1995: cz. 1, Stare i nowe miasto, Częstochówka i przedmieścia, opracowanie autorskie Z. Rozanow i E. Smulikowska, s. 88; – Spacerownik po Częstochowie, red. J. Skiba (b.m.r.w.), s. 14; – „Gazeta Wyborcza. Gazeta w Częstochowie” 1998 (10 II), (wydanie specjalne), s. 8; – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.